Page 1


BØKER 2011 ©2011 Samlaget www. samlaget.no STIFTINGA DET NORSKE SAMLAGET LEIAR: Kristin Bjella FORLAGSDIREKTØR: Tom Skovdahl (konsituert) FORLAGSKONTOR: Jens Bjelkes gate 12 POSTADRESSE: Postboks 4672 Sofienberg, 0506 OSLO TLF.: 22 70 78 00 FØRETAKSNUMMER: 935 305 314 Vi tek atterhald om prisendringar. OMSLAG: Hilde Myklebust Glødepunkt KONSEPT: Reaktor Design


I N N H AL D

Innhald: Gode lesar Å r et s d eb u t a n t a r

07 09 5

S K J Ø N N L I T T E R AT UR F OR VAK SNE: Ro m a n a r og n oveller O m s et t e ro m a n a r Po c ket Ly r i k k og d r a m a S n i k l e s i n g

26 44 51 67 77

B øker for barn og unge : P e i keb ø ke r ( 0 - 3 år) B i l et b ø ke r ( 2 - 6 å r) B a r n eb ø ke r ( 6 - 9 år) Ko m et b ø ke n e ( 8 -12) U n gd o m

86 90 100 108 113

FA K TA O G D O K UMEN TAR: H i st o r i e S a m t i d og d eb at t E s s ay Humor B i og r a f i K u l t u r h i st o r i e H o b by, m at og d r ik ke

128 130 135 143 144 146 149

BE ST SELJAR AR: B a c k l i st

158

Sy n og s e g n

167

R e g i st e r M a r k n a d s av d el i n g a

168 177


Kjære lesar! Det er gledeleg å registrere at boklista i år er prega av mange sterke utgivingar av kvinner. Brit Bildøen, Marit Eikemo, Hilde Myklebust, Hildegunn Dale, Mette Karlsvik og Sigrun Slapgard gir ut nye bøker. Sakprosalista har eit innhaldsmessig fokus på kvinner. Arnhild Skre har skrive ein stor biografi om kvinnesakspioneren og teatermennesket Hulda Garborg. Den andre verdskrigen fasinerer oss framleis, og vi gir ut to bøker med mindre kjente sider ved krigshistoria. Kristin Hatledal er aktuell med ei bok om kvinnene i motstandsrørsla, og Idar Lind har skrive den ukjente historia om kvinnene i Rinnanbanden. I mai kom beskjeden om at Jon Fosse blei tildelt statens kunstnarbustad, Grotten. Samlaget har to nyutgivingar av han på lista: Essay og Kortare prosa. Den første teksten Fosse hadde på trykk, var novella «Han» (trykt i studentavisa StudVest i 1981). Allereie i denne novella er mange av særkjenna ved både stil og motiv på plass. Grunnsituasjonen i novella brukte han seinare i teaterstykket Namnet, eit stykke som har reist verda rundt. Fosse reindyrka denne stilen, og det har gjort han verdskjent og omtykt både i utlandet og heime. Også mange av dei andre erfarne forfattarane kjem med nye bøker: Både Ragnar Hovland, Einar Økland og Rolf Sagen. Det er også svært gledeleg å sjå at det er i ferd med å etablere seg ein ny generasjon med forfattarar. Marit Eikemo kjem med romanen Samtale ventar, Hilde Myklebust gir ut sin første roman, Glødepunkt, Edmund Austigard gir ut sin tredje roman, Solskinsbussen, og Mette Karlsvik har skrive ein roman om den islandske artisten Björk. Endeleg lanserer Samlaget ein spennande fotballbokserie. Atle Berge gir ut to bøker om Barcelona-gjengen! Meir spenning blir når Magnhild Bruheim kjem med si fjerde bok for ungdom, Blod på hendene. Dei siste åra har vi hatt mange sterke debutantar. Og også i år har vi det, heile sju stykk, i alle sjangrar. Det blir spennande å følgje med desse unge, nye i åra som kjem. Samlaget skal vere der og hjelpe til med å dyrke dei fram, slik at lesaren er sikra gode bøker på nynorsk i mange år framover. God bokhaust!

Finn Totland Forlagssjef (konstituert) Samlaget Litteratur

7


Å R E T S D E BU TAN TAR

9

Årets debutantar


– Fortel om boka di. Boka mi er ei diktsamling som heiter Hjartemekanikk. Eg likar å kallar det ein diktroman, fordi det gjennom heile boka spring ei historie, om to menneske som flyttar saman og som vert råka av ei ulykke der den eine døyr. Eg tenkjer på det som ei bok om kjærleiken og hjartet: korleis ein kan opne seg opp for nokon og elske dei, og kva i all verda ein skal gjere når dei plutseleg er borte. – Korleis valde du tittelen på boka? Hjartemekanikk er læra om korleis hjartet fungerer, og eg tykkjer hjartemekanikk er forferdeleg spanande, både bokstaveleg og figurativt. Bokstaveleg er hjartet motoren i kroppen, det er hjartet som heile tida sørgjer for at blodet kjem rundt i kroppen og held oss i live. Samstundes er jo hjartet eit metafor for kjærleiken, så kanskje kan ein forstå hjartemekanikk som kjærleikens mekanikk òg?

Kristina Leganger Iversen

– Kva musikk passar best som soundtrack til boka?

(f. 1989) er frå Åsane, men bur no i Oslo. Ho studerer litteraturvitskap ved UiO, er redaktør av litteraturtidsskriftet Lasso og sit i bladstyret til Mål og Makt.

Eg elskar Joni Mitchell, og hennar album «Court and Spark» er ein perfekt blanding av jazz, pop og viser. Det er eit album om kjærleiken, som vekslar mellom å renne over av godt humør og lun humor, til å vere trist og melankolsk. Heile vegen er tekstene fantastiske, melodiane vakre og kombinasjonen av dei to rett ut nydeleg.

Å R E T S D E BU TAN TAR

Dikt om kjærleiken og hjartet: korleis ein kan opne seg opp for nokon og elske dei, og kva i all verda ein skal gjere når dei plutseleg er borte.

11


– Fortel om boka di. Eg trur eg tenker på boka som eit sinn, det som finst i eit sinn, tankar, sanseinntrykk, ønske, draumar, minne, førestellingar. – Kva vil du formidle med boka di? Ei oppleving av verda, kanskje? – Kva bok har betydd mest for deg? Inga éi bok. Men poetiske bøker i alle fall. Når eg pakkar til reiser tar eg med fugleboka og kanskje ei bok med stjernekart. Og nokre gonger nynorskordboka. – Kva tid tenkte du første gong på å bli forfattar?

Juliane Rui

Lenge sidan. Det tok nok litt tid. Men eg tenkte at det kom til å hende.

(f. 1982) kjem frå Vestfold og Telemark, og bur for tida i Bergen. – Kva følte du då du blei anteken av forlaget? Eg blei glad. Eg sa det til kjærasten min gjennom dodøra.

ÅR E T S D E BU TAN TAR

– Når eg pakkar til reiser tar eg med fugleboka og kanskje ei bok med stjernekart. Og nokre gonger nynorskordboka.

13


–Fortel om boka di, kva vil du formidle med ho? Boka mi består av to tidsaksar som kryssar kvarandre som ein litt asymmetrisk x der store delar av handlinga går føre seg rundt skjeringspunktet, men der ytterpunkta likevel er avgjerande for forståinga av det som hender her. Eg er oppteken av byrjingar, og boka skildrar ei rekkje byrjingar som samla utgjer eit avslutta heile. Boka seier også noko om kulturskilnader, både mellom sentrum og distrikt, mellom sør- og nordeuropeiske land og mellom katolikkar og protestantar. Eit anna tema er den såkalla x-generasjonen; korleis det går med den. – Korleis valde du tittelen på boka?

Erlend FLORNES Skaret (f. 1976) kjem frå Bømlo, og bur no i Oslo, der han arbeider som sivilingeniør. Han har gått på forfattarstudiet i Bø.

Wrocław er namnet på den byen i Polen der det meste av handlinga utspelar seg. Denne byen ligg tilforlateleg til i skjeringspunktet av denne x-en som eg pratar om. Eg var sjølv i Wrocław hausten 2010. Det er ein fin by, og den vaks fram som tittel på boka då eg etter kvart fann ut kva eg skreiv om. –Kva musikk passar best som soundtrack til boka? Soundtracket til boka trur eg bør framførast av polske gatemusikantar: Litt gitar, litt trekkspel, litt tromming og ein feilvend flosshatt der ein kan kaste myntar om ein vil at dei skal fortsette.

ÅR E T S D E BU TAN TAR

– Soundtracket til boka trur eg bør skrivast og framførast av polske gatemusikantar: Litt gitar, litt trekkspel, litt tromming og ein feilvend flosshatt der ein kan kaste myntar om ein vil at dei skal fortsette.

15


ÅR E T S D E BU TAN TAR

– Livet kjem utan fasit. For å kunne leve må ein også kunne gi slepp på kontrollen.

17

– Fortel om boka di. Utfor handlar om ungdommar med løyndommar, om å vere innafor og utafor, om naturvitskap og litteratur, om å kjenne på Newtons lover i kvardagen, om å vere nøydd til å ta eit val om kven du vil vere og om å møte ein gut med lyse krøllar, men sterke hender. – Kva vil du formidle med boka di? Livet kjem utan fasit. For å kunne leve må ein også kunne gi slepp på kontrollen. I boka har eg freista å utforske slike tema. – Korleis valde du tittelen på boka? Tittelen kom av seg sjølv då eg skreiv dei siste kapitla. Det vart tydeleg for meg at det var nettopp «utfor» boka handla om og dreidde seg rundt, i fleire tydingar av ordet. – Kva bok har betydd mest for deg?

Sunniva Relling Berg

Forbrytelse og straff av Fjodor Dostojevskij.

(f. 1988) kjem frå Ålesund og bur i Bergen.

– Kva tid tenkte du første gong på å bli forfattar? Frå eg var lita har eg skrive historier. Eg har vore usikker på det meste når det gjeld kva eg skal bli, men eg har alltid tenkt at ein eller annan gong skal eg skrive.


– Fortel om boka di. Boka mi, Politihunden Falk på oppdrag, handlar om politihunden Falk og familien hans, og vi møter Falk på hans fyrste ordentlege arbeidsdag i politiet. Vi får verte kjende med Falk både privat og på jobb, og vert med han når han skal løyse oppdrag i lag med politidama Hanne. Eg har hatt lokalmiljøet mitt i tankane, og eg tek lesaren med til «Holmøyane» på Vestlandet. – Kva vil du formidle med boka di? Eg tenkte å skrive ei bok der ungar kan få eit lite innblikk i politiarbeid gjennom Falk og Hanne, og eg håper også at ein kanskje kan lære litt om forskjellen på rett og gale – og at ting ein gjer får konsekvensar. Og så vil eg gjerne ufarleggjere politirolla. Eg starta å skrive om jobben min fordi det er eit yrke eg er glad i og stolt over. – Kven skulle du ønske hadde boka di på nattbordet? Eg skulle ønske at born som nyleg har lært seg å lese vil ha boka mi på nattbordet. Eg håper at boka skal vere enkel å lese for nye og spende lesarar.

Tone Nørvåg jobbar som politi på Sunnmøre og kjenner stoffet sitt godt. Ho skildrar både politiarbeidet og livet med hund med innsikt og humor, og det er tydeleg at ho elskar begge delar.

– Kva bok har betydd mest for deg? Dei bøkene eg las mest av då eg var lita var Bobsey-barna. Eg starta med Gulltopp, heldt fram med Bobseybarna og Hardy-guttene, og enda opp med Nancy Drew. Eg har alltid likt krim, men no er det mest drama som fengjer meg. Akkurat no les eg «Saras nøkkel.» Det å vite at slike hendingar som vert skildra i boka verkeleg har skjedd, er sterkt.

ÅR E T S D E BU TAN TAR

– Eg vil gjerne ufarleggjere politirolla. Eg starta å skrive om jobben min fordi det er eit yrke eg er glad i og stolt over.

19


– Fortel om boka di. År 1010. Eit vikingskip ligg i Roma på handel. Ut av byens gater kjem ein norrøn mann frå ei av dei fjerne bygdene på Grønlands vestkyst. Han kjenner ingen om bord. Etter ein krangel med hovdingen i skipet, dreg dei begge sverda. Grønlendingen sigrar, og han legg fram for mannskapet planane sine om ei utruleg reise. Han fortel om eit land rikt på gull langt sør i Afrika (Blåmannaland). Gamle fønikiske kart skal visa veg. Dei fleste om bord lèt seg lokka og seier seg villige til å segla mot sør. Reisa byrjar. Det skal visa seg at dei ikkje er klar over kva dei har gjeve seg ut på. Det skal også visa seg at grønlendingen på langt nær har fortalt dei alt. – Kva vil du formidle med boka di? Når eg byrja å skriva var det mest for moro og for å få til ei historie eg sjølv syntest var spennande. Undervegs har eg vel også prøvd å formidla ein slags heider til det individualistiske menneske, til natur og til ein kultur som er borte. – Korleis valde du tittelen på boka?

Tore Kvæven (f. 1969) bur i Sirdal i Vest-Agder.

Mens notida ofte verdset ei handling eller ein person på ein skala som går frå snill til lite snill, tok den tidas skala meir utgangspunkt i om ein person handla fullt og heilt. Hovudpersonen min, Ulfr, fylgjer i svært stor grad desse harde lovane. – Kven skulle du ønske hadde boka di på nattbordet? Ein svært ivrig filmregissør med drøymande blikk.

ÅR E T S D E BU TAN TAR

– Eg har prøvd å formidla ein slags heider til det individualistiske menneske, til natur og til ein kultur som er borte.

21


– Fortel om boka di. Kort fortalt handlar boka om ei and som heiter Henrik og som vil vere noko anna. Han synest han er for vanleg. Henrik tenker seg korleis det er å vera ulike andre dyr. Kva dei er gode til, men også kva som gjer at han ikkje vil vera det dyret, men eit anna. Nokre dyr han er innom: Giraff, hamster og mark. Slik held han på, til han på slutten av boka vert fornøgd. Heldigvis. – Kva vil du formidle med boka di? Det er den gode gamle «det beste er å vere seg sjølv»-moralen i ei ny innpakning. Men det eg håpar boka vil skapa, er gode og koselege lesestunder. – Korleis valde du tittelen på boka? Av og til er det enkle det beste, og det var det i dette tilfellet.

Anna Folkestad (f. 1983) er frå Stord.

– Kva musikk passar best som soundtrack til boka? Det første som slo meg, var at det må vera den musikken eg høyrde på då eg laga boka. Då høyrde eg albumet til Lenka. På det albumet er det ein song som heiter «Anything I´m not». Eg siterer: «I want to be new and different, everything I´m not». Eller som Henrik tenkjer: «Eg vil vera annleis, eg vil vera noko anna».

ÅR E T S D E BU TAN TAR

Anna Folkestad høyrte mykje på bandet Lenka og denne songen då ho skreiv boka: «I want to be new and different, everything I’m not». Slik har Henrik And det også.

23


Skjønnlitteratur for vaksne


BRIT BILDØEN

SOLSKINSBUSSEN

ADAM HIORTHS VEG

Eit oppgjer med tyskarane, himagardar og dårleg samvit

Ein syklande Don Quijote i sprek miljøroman 27

Den kjende miljøvernaren Jon Utskott legg ut på sin årlege sykkeltur frå aust til vest, og tek svært motvillig med seg den unge dokumentarfilmskaparen Adam Hiorth. Som vår tids Don Quijote og Sancho Panza legg dei ut i teneste for det gode, men hamnar fort i eit blodig torgslag. På ferda gjennom Noregs indre ventar mange eventyr: Dei badar i ein forheksa sjø, drikk med Døden og hans muntre følgje, og allslags folk kjem til dei med sine historier. Den unge Hiorth har mykje å lære av sin eldre turkamerat, ikkje minst på damefronten. Jon Utskott på si side har begynt å vakle: Han grunnar på kva det er han har fått utretta gjennom sin livslange kamp for miljøet. Vegen er ikkje så bein som han ein gong var.

1944. Det er krig. Løytnant Bønarflott og laget hans blir floge over Nordsjøen av RAF. Etter 17 år i Chicago svevar han mot gamlelandet i fallskjerm. For å ordne opp med både tyskarar, himagardar og dårleg samvit. Landinga blir mjuk, han borar seg ned i svartjordmyr. Blir ståande fast som levande blink langt oppe i ryfylkeheiane. Hans einaste håp er at pøsregnet gjer jordmyra så laus at ho slepp taket. Samtidig spør han seg sjølv kva som verkeleg er verdt å dø for? Konge, fedreland, ei fri verd, ære? Eller er det berre kjærleik? Solskinsbussen er ein frittståande oppfølgjar til Edmund Austigards kritikarroste debutroman, Krinsereglane. Aldri før har vi – gjennom ei inngåande skildring av Bønarflåt-familien frå Årdal i Ryfylke – fått ei slik innføring i uskrivne reglar for kva som gjeld og ikkje gjeld i eit bygdesamfunn I endring.

RO M AN A R O G NOV E L L E R

EDMUND AUSTIGARD

ROM AN | P r i s c a k r . 3 4 9 , IS BN: 97 8 8 2 5 2 1 7 9 2 5 5 U t g. se p t e mber

Edmund Austigard (f. 1964) debuterte i 2005 med romanen Krinsereglane og følgde opp med Taxi for B.A. Beckström – eller kunsten å danse på furu i 2008. Ved sida av å skrive bøker arbeider Austigard i dag som direktør for Den Norske Bokdatabasen. Austigard voks opp i Årdal i Ryfylke og bur i Oslo.

RO M A N | P r i s c a k r 3 5 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 7 6 8 8 U t g . S e p t e mb e r

Brit Bildøen (f. 1962) er forfattar, kritikar og forlagskonsulent. Ho har i år tjueårsjubileum som forfattar. Bildøen har gitt ut barnebøker, gjendiktingar, romanar og essay. Mellom anna romanane Landfastlykke og Alt som er og essaysamlinga Litterær salong.


RO M AN A R O G NOV E L L E R

Geirdis Bjørlo

MARIT EIKEMO

Avtrykk

SAMTALE VENTAR

SANSELEG OM FORTIDA

Drivande godt om å falle utanfor

Sigrid reiser i løynd til familien sitt sommarhus ein stad på Vestlandet. Ho vandrar rundt i området og vekkjer slik fortida til live. I det ho går inn i eit hus, tar på seg ei jakke, går ned i ein jordkjellar, gløttar utfor eit stup, så blir lesaren ført tilbake til same stad på eit anna historisk tidspunkt. Utan å vite det nærmar Sigrid seg løyndommar og uklare samband som har fått ligge i fred i mange tiår. Geirdis Bjørlo har skapt ei lesverdig forteljing full av dramatikk, minne og lagnader.

På slutten vever Bjørlo tekstens mange tråder elegant sammen, og lar historien knytte an til vår tid, og det etisk problematiske i å la kunst ligge for tett på virkeligheten. «Avtrykk» er en original og egenartet roman med fine litterære kvaliteter. Gro Jørstad Nilsen, Bergens Tidende

29

Elisabeth Brenner er eksjournalist på attføring. Gjennom NAV får ho ein ny sjanse i arbeidslivet: ho skal samle dialektprøvar på industristaden Einvik. Hit kjem ho ein mørk kveld i november og flyttar inn på arbeidarbrakka. Dei som bur i denne vesle byen er nysgjerrige og ivrige etter å hjelpe, og ho blir snart kjend med mange. Men arbeidet er verken godt eller effektivt. Brenner greier ikkje skilje jobb og privatliv, og får stadig større problem med relasjonane på staden. Folk stiller seg meir og meir tvilande til kven ho er og kva ho driv med. Brenner fattar interesse for den sære, lokale forfattaren Sveinung Sel, og oppsøker han først for eit intervju, seinare av grunnar ho ikkje sjølv heilt forstår. Eikemo fører vidare prosjektet frå dei første to romanane sine, når ho tematiserer einsemd og lengsle etter - og ambivalens til - ein større fellesskap. ROM A N | P r i s k r 3 5 9 , ISBN : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 7 9 1 I sal

Geirdis Bjørlo (f. 1952) har tidlegare skrive bøker for barn og unge. Dette er første boka hennar for vaksne.

RO M A N | P r i s c a k r 3 4 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 0 8 8 U t g . s ep t e mb e r

Marit Eikemo (f. 1971) er frå Odda. Ho gav ut sin første roman, Mellom oss sagt, i 2006. Den kritikarroste oppfølgjaren, Arbeid pågår, kom i 2009. Marit Eikemo har vore informajonssjef, journalist og redaktør (Syn og Segn). Ho er no leiar for Litteratursymposiet i Odda.


RO M AN A R O G NOV E L L E R

JON FOSSE

RAGNAR HOVLAND

KORTARE PROSA

STILLE NATT

Jon Fosse har gjennom åra gjeve ut tre kortprosabøker: To forteljingar frå 1993, året etter Prosa frå ein oppvekst og i 1998 Eldre kortare prosa. Desse bøkene er no samla og kan vera ein god veg inn i Fosses forfattarskap.

Ny, etterlengta roman frå Ragnar Hovland

Dei to forteljingane No kan hunden komme og Lines hår frå 1993 rommar både galskap og vemod. Hundehistoria handlar om ein mann som tek livet av ein sambygding etter han har drepe hunden hans, noko hundeelskaren Fosse har sagt at han godt kan forstå. Prosa frå ein oppvekst står heilt for seg sjølv i forfattarskapen til Fosse, det er ei «lykkeleg bok» som ikkje liknar på noko å noko anna han har skrive. Fosse skriv frå eigen oppvekst. Det handlar om fjord og sauer, besteforeldre og raspeballar, danseband og rus. Det handlar om gleda ved å samla på bussbillettar, men òg å oppdaga at døden finst. Eldre kortare prosa opnar med ein heilt sentral Fosse-tekst, nemleg novella Han. Fosse debuterte som forfattar

med romanen Raudt, svart i 1983, men sjølv reknar Fosse novella Han frå 1981 som sin eigentlege skjønnlitterære debut. Novella vart trykt første gong i Studvest i 1981 som vinnarbidrag i ein novellekonkurranse.

P RO S A | P r i s c a k r 2 9 9 , I SBN : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 6 9 9 U t g. s ep t e mb e r

JON FOSSE (f. 1959) blir rekna som ein av vår tids viktigaste norske forfattarar. Tekstane hans er omsette til over 40 språk, og skodespela er sette opp snart 1000 gonger over heile verda. Fosse har motteke ei rekkje prisar både i inn- og utland, og er av kritikarar blitt omtalt som det 21. hundreårets Beckett.

31

I Ragnar Hovlands nye roman følgjer vi ein forfattar i trøbbel. Han er ein av til saman fem brør, den eine er advokat og sit i fengsel etter noko advokatjuks, den andre har det skjedd noko mystisk med og sit stort sett berre inne i leilegheita si, mens dei to siste - vel, ingen veit kor det blei av dei. Først og fremst prøver forfattaren å leve eit så skikkeleg liv som mogleg, komme seg opp før halv elleve, før han set seg ved maskina for å arbeide. Men så ein dag blir han oppringd av Tomas D., som vil at han skal komme heim til Vik, heimbygda. Og han kastar seg i bilen og køyrer til Vestlandet. Det er mellom anna her han hentar stoffet til romanane sine. Men snart begynner underlege ting å skje. Tilbake i byen blir forfattaren etter kvart heimsøkt av sine eigne karakterar, og han blir dratt meir og meir inn i mysteriet med kva som skjedde broren den gongen. P RO S A | P r i s c a k r 3 5 9 , ISBN: 9788252176377 U t g . ok t ob e r

Ragnar Hovland (f. 1952) er forfattar, humorist, skribent og ukulelespelar. Full av spenstige innfall, merkverdige karakterar og populærkulturelle referansar har han i snart 30 år gitt ut meir enn 40 bøker i alle sjangrar.


RO M AN A R O G NOV E L L E R

Kroken & Kolden

METTE KARLSVIK

Evig skal døden vera

bli BJÖRK Sterk roman om Islands største stjerne

PÅSKEKRIM FRÅ LOM

Denne vidunderleg originale romanen om den mest profilerte familien på Island startar med far til Björk, som er elektrikarlærling og seinare fagforeiningsmann. Den strekkjer seg fram til Björks ungdomstid og hennar internasjonale gjennombrot. Med stor innleving skildrar Karlsvik personane og samspelet deira med naturen og kvarandre. I eit elektrisk, musikalsk og humoristisk språk får vi oppleve naturen, kulturen og samfunnet på Island på andre halvdel av 1900-talet. Dei små, daglegdagse hendingane i romanen blir fletta inn i dei store internasjonale, og teiknar til saman eit fascinerande portrett av eit geografisk isolert men internasjonalt viktig land. Bli Björk er ein familieroman utanom det vanlege, og i sentrum av alt dette står Björks veg frå barndom til stordom.

33

Lom sentrum myldrar av påsketuristar, blant anna fleire utflytta lomværar som har hytter i området. Påskefreden blir brått eit mareritt når ei kvinne blir funnen brutalt drepen på hytta si. Kort tid etter finn bakaren i Lom, Morten Schakenda, ein annan lomværing drepen, og politiet skjønar at drapa heng saman. Offera har gått i same klasse på ungdomsskolen og det er grunn til å tru at begge desse sakene har djupe røter i fortida. Dette er vårens beste norske krim. Sjarmerende bygdekrim med gode karakterer. Torbjørn Lysebo Ekelund, Dagbladet

ROM AN | P r i s c a k r 3 5 9 , IS BN: 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 6 2 3 U t g. ok t ob er

METTE KARLSVIK (f. 1978) debuterte i 2005 med romanen Vindauga i matsalen vender mot fjorden, som ho fekk Tarjei Vesaas’ debutantpris for. Ho har sidan skrive både for barn og vaksne. Karlsvik er frå Frei på Nordmøre og bur i Oslo.

K R I M | P ris kr 2 4 9 , ISBN: 9788252178067 I sal

Forfattarparet Kroken & Kolden er Vigdis Kroken, journalist og Ragnhild Kolden, bokhandlar. Begge er frå Lom. Ragnhild Kolden debuterte hausten 2010 med romanen I krig og kjærleik.


RO M AN A R O G NOV E L L E R

TORE KVÆVEN [DEBUTANT]

Enel Melberg

HARD ER MITT LANDS LOV

Separator ORIGINAL SJØLVBIOGRAFISK ROMAN

Eventyrleg vikingroman

35

1944: Den eittårige Enel Melberg flyktar saman med familien frå Estland til Sverige. Der veks ho opp, før ho seinare flyttar til Noreg. Og alltid har ho eksilet med seg: I utlandet er ho norsk, i Noreg er ho svensk, i Sverige er ho estar og i Estland Sverige-estar.

Det norske skipet Havjerven ligg til hamn i Roma då høvdingen blir utfordra og drepen i sverdkamp av grønlendingen Ulfr. Ulfr tar høvdingtittelen på skipet og lokkar mannskapet med seg på ei vill havferd nedover kysten av Store Serkland (Afrika), vidare opp Kongo-elva og mot det indre av Afrika. Skildringa av ferda over havet og innover i jungelen har slektskap med klassiske romanar som Moby Dick og Heart of Darkness. Det skal visa seg at Ulfr ikkje er heilt den han har gjeve seg ut for og at mannskapet ikkje anar målet for reisa før det er for seint.

Denne todelte romanen kretsar om språk og identitet, og stiller spørsmål ved tilhøyre, både geografisk og språkleg. I den første delen minnest Melberg sine reiser tilbake til fødelandet og skildrar det å på ein gong vere heime og det å vere framand. Vi får undervegs servert estiske segner og forteljingar, som på ein spennande måte illustrerer Melbergs tankesprang og gir oss eit innblikk i Estlands kultur og historie. I den andre delen følgjer vi den unge jenta Epp gjennom oppveksten som eksilestar i Sverige.

Debutanten Tore Kvæven har skrive ein forrykande spennande historisk roman. Inspirert av islendingssogene og med eit vell av historisk kunnskap tar han lesaren med på eit uforgløymeleg tokt. ROM A N | P r i s c a k r 3 7 9 , IS BN 9 7 8 8 2 5 2 1 7 6 0 6 3 U t g. s e p t e mber

TORE KVÆVEN (f. 1969) bur i Sirdal i VestAgder. Hard er mitt lands lov er debutboka hans.

Mesterlig om språk og identitet ... Enel Melberg har utgitt en fabelaktig bok i grenselandet mellom selvbiografi, roman og språklig identitet Silje Stavrum Norevik, Bergens Tidende

RO M A N | P r i s k r 3 6 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 6 3 2 2 I sal

Enel Melberg (f. 1943) bur i Oslo og Värmland. Ho har skrive ei rekkje romanar, og dei tre siste har komme ut på norsk.


RO M AN A R O G NOV E L L E R

HILDE MYKLEBUST

Lars Mæhle

GLØDEPUNKT

Korea. Noveller om kjærleik

POETISK INDUSTRIREALISME

NO KJEM KJÆRLEIKEN TIL SUNNDALSØRA

Det ligg ei summing over Steinsetbygda. Ei dirrande summing av røyster og kaos og fektande tankar. Heile bygda gløder mørkt og sugande, som ein nyuttrekt femtoms spikar, varm og brennheit av overført energi frå ein tilstand til ein annan. Guttorm jobbar ved bergverksbedrifta Mineral Vest. Han og kona Margunn prøver å halde liv i ekteskapet sitt, men det er så mykje som gneg: Overtida, det altfortærande brotet som trugar vennskap og barndomsminne, sandstøvet i lungene, barnet dei ikkje får. Når bedrifta får tidenes største ordre på sand, skyt aktivitetsnivået fart, dagbrotet veks og arbeidarane vert drivne til brestepunktet. Hjelpa kjem i form av finske leigearbeidarar, som også er eit kjærkome innslag for unge jenter med lengt bort frå bygda. Noko er i ferd med å endre seg i Steinsetbygda. Under overflata ulmar tragediar. Forfattaren lar denne vesle bygda med sitt altfortærande steinbrot bli eit bilde på korleis storsamfunnet fungerer.

37

I prislønte Lars Mæhles første novellesamling blir vi med ein hovudstups forelska gut oppover heissjakta i hans siste forsøk på å nå fram til jenta i sitt liv. Dei følgjande novellene portretterer andre menneske som også, på ulikt vis, er styrte – eller til og med besette – av kjærleiken. Det handlar om menneske i ein fase av oppbrot og forandring. Novellene grip inn i og viser til kvarandre, menneska dukkar opp på nytt i seinare tekstar, og til slutt bygger samlinga seg opp mot ein storslått, dramatisk finale, der vi igjen møter guten og jenta frå den første novella. Vil kjærleiken sigre til slutt? Hilde Myklebust tek med dette steget frå poesien til romanen. Ho har med seg det presise og fargerike språket sitt inn i ei forteljing som både er sitrande spennande og rørande ROM AN | P r i s c a k r 3 2 9 , IS BN 97 8 8 2 5 2 1 7 9 2 6 2 U t g. aug u s t

HILDE MYKLEBUST (f. 1979) er frå Syltedalen, i Vanylven på Sunnmøre. Ho debuterte med diktsamlinga Berre dagar seinare i 2005 og etablerte seg for alvor blant dei fremste unge lyrikarane i Noreg med Søkk i 2008. I 2009 gav Myklebust ut biletboka Jon og den lange julenatta – ei varm, vakker og jordnær forteljing for barn.

På høg tid at livet på industristaden Sunndølsøra på Nordmøre fekk sin kronikør ... Mæhle viser kreftene i både naturen og menneska, men nyttar også fjella som ein metafor for falla ein blir utsett for i kjærleik ... Slik noveller skal vere. Vidar Kvalshaug, Aftenposten

Han tar de unge følelsene på alvor, Mæhle. De bankende, glødende følelsene som gjerne latterliggjøres og tas lett på av voksne. Silje Bekeng, Klassekampen NOV E L L E R | P r i s c a k r 3 4 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 1 5 9 I SA L

Lars Mæhle (f. 1971) kjem frå Sunndalsøra på Nordmøre. Han har skrive fleire bøker for barn og unge, og fekk sitt store gjennombrot med fantasyromanen Landet under isen i 2009. Debutromanen hans Keeperen til Tunisia er nylig blitt filma og er ein stor suksess på kino (Keeper´n til Liverpool).  


RO M AN A R O G NOV E L L E R

ROLF SAGEN

Øystein Orten

FAR OG SON (SOGA OM PJAKK)

Sjabervik VAKKERT OG STILSIKKERT OM EI BYGD GJENNOM 175 ÅR

Dette er forteljinga om ei helsing. Pjakk kjøper ein bubil og legg ut på ei reise, kanskje mest for å overlevere ei helsing til ein dei kallar Ole Pudder. Men Ole Pudder viser seg vanskeleg å spore opp. Pjakk blir rundlurt av ei kvinne han møter på vegen. Han blir arrestert og kasta i fengsel, mistenkt, men han får ikkje vite for kva.

Øystein Orten tar oss med til kystsamfunnet Sjabervik, der han skildrar bygda og menneska i fortid og notid. Stilsikkert og med stor empati tar han for seg dei som har hamna i utkanten av dette samfunnet. Persongalleriet spenner frå den ulykkelege husmannen Angel til den talentfulle fotballspelaren Ruban. Vi møter mellom andre ein dansk kapellan, ei gravid tenestetaus, ein halt ferjematros og ein bitter vararepresentant til kommunestyret. Bygda Sjabervik blir sjølv ståande som ein viktig hovudperson, der ho famnar om dei øvrige karakterane og liva deira, til alle tider, eit bilde på det allmenne og stadige, med sine bratte fjell, med sin urolege sjø, med sin mørke himmel, og sine glimt av lys.

Det er like mykje vestlandsk lys og fukt i denne boka som i eit maleri av Ørnulf Opdahl. Jan Inge Sørbø, Morgenbladet

39

Ein burlesk roman frå Rolf Sagen, som ikkje står tilbake for det beste av det han har skrive, i hans særeigne kombinasjon av det absurde og lyriske.

NOV EL L E R | P r i s k r 3 5 9 , ISBN: 9 7 8 8 2 5 2 1 7 6 4 6 9 I S AL

Øystein Orten (f. 1962) har tidlegare gitt ut både lyrikk og romanar, og seinaste utgiving er krigsdokumentaren Himmelen over Shetland (2009).

RO M A N | P r i s c a k r 3 2 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 6 2 0 U t g . s ep t e mb e r

Rolf sagen Rolf Sagen (f. 21. desember 1940) har gitt ut ei lang rekkje romanar, noveller, dikt og barnebøker. Han har markert seg sterkt i det norske litterære landskapet frå han debuterte i 1968. Romanen Mørkets gjerninger fekk Kritikarprisen i 1976. I 1986 kom den elleville Springfart ved fjorden, og i 1990 kom Lyden av vatn, som mange reknar som eit høgdepunkt.


RO M AN A R O G NOV E L L E R

ERLEND FLORNES SKARET [DEBUTANT]

SIGRUN SLAPGARD

PARADISHAGEN

WROCŁAW

Forboden kjærleik og ukjenDe historier frå krigen

Stilsikker og spennande debutroman Vi følgjer ein omreisande mann i trettiåra gjennom to døgn i den polske byen Wrocław, der han gradvis blir ført til mentale utpostar og fysiske avkrokar i den elles vakre byen. Han møter personar som utfordrar identiteten og grensene hans, mellom anna nabokvinna på hotellet som på utstudert vis innlemmar han i eit trekantdrama som skal vise seg å bli avgjerande for opphaldet hans. Skaret bygger opp romanen gjennom indre monologar, refleksjonar og minne, mens den ytre handlinga avgrensar seg til scener frå hotellet og området rundt. Wrocław er ein spennande og stilsikker roman som fangar lesaren i byen, hotellet og i hovudet til hovudpersonen, og ikkje slepp taket.

ROM A N | P r i s c a k r 3 4 9 , IS BN: 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 2 8 6 U t g. Se p t e mber

Erlend Flornes Skaret (f. 1976) kjem frå Bømlo, og bur no i Oslo, der han arbeider som sivilingeniør. Han har gått på forfattarstudiet i Bø.

Den norske regissøren Julie Dalgård oppsøkjer Melk kloster i Austerrike for å lage ein dokumentarfilm. Ein avdød familievenn, bibliotekaren Kurt Leonard, har avslørt delar av ei historie ho vil finne ut av. Det viser seg at her er fleire ufortalde historier knytte til krigen. Det at Leonard har ei fortid som Wehrmachtsoldat, er berre starten. Dalgård går på jakt i hans og familiens fortid både i Nord-Noreg og i Austerrike, og nærmar seg etterkvart nye versjonar av livshistorier ho har kjent sidan barndommen. Med kva rett skal ho skape filmen som vil bli ståande som historia om Kurt Leonard? Og kva versjon skal ho fortelje? I denne romanen får vi lese om forteiing i den næraste familie, om kollektiv forteiing og om konsevensane av dette. Vi blir vitne til korleis kjærleik og død kan slå inn i liv og korleis ulike liv og livshistorier flettar seg inn i kvarandre.

41

Romanen er basert på verkelege hendingar i forfattarens familie. RO M A N | P r i s c a k r 3 4 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 5 8 0 6 U t g . s ep t e mb e r

SIGRUN SLAPGARD (f. 1953) er forfattar og arbeider også i NRKs utanriksredaksjon. Ho blei nominert til Brageprisen og fekk Melsom-prisen for Krigens penn. Ein biografi om Lise Lindbæk (2002), og har også skrive biografien om Sigrid Undset (Dikterdronningen, 2007). Paradishagen er den første romanen hennar.


RO M AN A R O G NOV E L L E R

RUNE TIMBERLID

Gaute M. Sortland

Du er her igjen og alt er forandra

Sankt SVITHUNS GÅTE

UNDERFUNDIGE OG SNÅLE NOVELLER

Knallsterk krim frå det mektige Vestkapp

Tenk deg å kunne drepe nokon berre med blikket. Tenk deg å kjenne seg så fri, som ein jamaica-kar, at du kler av deg og går rett bort og helsar på naboen. Eller tenk deg noko så fint som å bli vekka av dryssande snø ned på ansiktet ditt frå lua til den du bur med, og snart luktar det nybakt brød, og det er på tide å stå opp. Slik er det i Gaute M. Sortlands nye bok der forteljingar er spreidde utover eit heilt vanleg år. Her får dei fleste vere med: sokneprestar, fyllekjørarar, livsnytarar og (potensielle) øksemordarar. Folk som opplever at livet plutseleg har endra seg, eller som med eitt oppdagar seg sjølv midt i livet.

Vår mann i vest, Rolf Randen, er utlånt frå lensmannskontoret i Førde for å patruljere kysten i ein open gummibåt, på jakt etter islamistiske terroristar som trugar nasjonen. Eit meiningslaust oppdrag, tenkjer han og vil heller dykke ned til det gamle hurtigruteskipet Sanct Svithun som blei bomba utanfor Ervika i 1943. Under eit dykk finn Randen ein død mann i sjøen ved ei sandstrand nær Vestkapp. Samstundes forsvinn ei kvinne og gamle gullmyntar dukkar opp. Rolf Randen er igjen i sentrum av eit storslått drama som har forgreiningar til Stalins Gulag-leirar, andre verdskrig og den spanske armada – og bak ligg den mektige naturen i Selje og spelar med.

Det er ei nydelig lita bok, dette, tekstene er glatte og klare, som en pose klinkekuler .... Gaute Sortlands øyeblikksbilder blir værende i kroppen. Ellen Sofie Lauritzen, Dagsavisen

KORT P RO S A | P r i s c a kr 3 2 9 , I SBN: 97882 5 2 1 7 8 1 0 4 i sal

Gaute M. Sortland (f. 1980) kjem frå Haugesund. Han debuterte med romanen Johan i 2009. Sortland er også låtskrivar og vokalist i Bergen Mandolinband.

43

K R I M | P ris c a kr 3 4 9 , ISBN: 9788252176001 U t g . au gu s t

RUNE TIMBERLID (f. 1950) er journalist og kriminalforfattar. Han har, sidan debuten i 1991, skrive fleire bøker om politibetjent Rolf Randen frå Høyanger, m.a. Deadline (2006) og Operasjon Siskin (2008). Timberlid er busett i Førde og arbeider som informasjonssjef i Lotteri- og stiftelsestilsynet.


O M S E T T E RO M A N A R

Mari Jungstedt

MARI JUNGSTEDT

I denne søte sommartid

DEN MØRKE ENGELEN Ny krim frå Gotland

BRUTALE DRAP PÅ IDYLLISKE GOTLAND

45

Vårvinden hyler over Gotland når Visbys nye kongresshall skal bli innvigd med pomp og prakt og over fem hundre gjester. Festfiksaren Viktor Algård står bak det bokstavelig tala glitrande arrangementet. Det skal bli hans siste fest. Dagen derpå blir han funne myrda i bygningen.

Tidleg ein vakker sommardag blir ein ung, gotlandsk snikkar og småbarnsfar kaldblodig myrda på campingplassen på Fårö. Panikken spreier seg. Kven står bak avrettinga på den idylliske stranda? Overbetjenten i det lokale politiet er på ferie – dette blir Karin Jacobssons første store sak.

Overbetjent Knutas er på saka og spora fører han mot ei mishandlingssak i eit hardt tenåringsmiljø. Etterforskinga stiller han i store dilemma, både som tenåringsfar og politimann.

Endå ein person blir drepen og eit avisoppslag tvingar Karin Jacobsson til å samarbeide med journalisten Johan Berg. Spora fører dei til ei avsidesliggjande øy, den vakre Gotska Sandön. Det blir eit samarbeid som fører begge to ut i store vanskar.

Den mørke engelen er ein skremmande psykologisk thriller og ei djuplodda skildring av kor øydeleggjande foreldre kan vere.

Boka er omsett av Tove Bakke.

K R I M | P ris c a kr 3 4 9 , ISBN: 9788252177381 U t g . nov emb e r

K R I M | P ri s kr 3 4 9 , I SB N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 7 3 7 4 i sal

Mari Jungstedt (f. 1962) bur i Stockholm og har jobba som journalist i radio og TV. Jungstedts krimbøker kjem ut i fleire land, blant anna USA, England og Tyskland. Fleire av bøkene hennar er filmatiserte.

«Den mörka ängelen har en raffinert avslutning och uppösing som inte hämtar näring i det spekulativa utan står stadig i myllan – den gotländska myllan.» GOTLANDS TIDNINGAR «Det här är perfekt läsning för semestern… » SKÅNSKA DAGBLADET


O M S E T T E RO M A N A R

PIA TAFDRUP

Ronnie Sandahl

STJERNE UTAN LAND

Vi som aldri sa hore

Den middaldrande Andreas sit tilfeldigvis ved sidan av den unge Rebecca i flyet til Barcelona. Ho ser han gråte og kjem i snakk med han. Seinare besøker ho han i København der ho kjem i snakk med Sophia, naboen hans. Andreas er fotograf og vil ta bilete av den unge kvinna. Ho liknar den døde kona hans. Dette blir oppstarten på eit stille drama, eit klaustrofobisk mareritt som ender i ein tragedie. Andreas begynner å oppføre seg bisart overfor Rebecca, og Sophia ser at han prøver å få henne til å likne på den første kona si som døde svært ung.

SKANDINAVISK GENERASJONSROMAN Det er laurdagen før lønningshelg og alle draumar er allereie drøymde. Hannes er tilbake i den svenske småbyen Falköping, etter eit mislykka opphald i Stockholm. Kristian døyver sorga etter farens død med å ete til det gjer vondt. Frippe held alle svika for seg sjølv, både sine eigne og dei andre sine. Og Stig, han held berre kjeft. I kveld skal dei gå på den same utestaden som vanleg, drikke seg like fulle og prate om akkurat dei same meiningslause tinga som laurdagen før.

47

I morgon kjem ingenting til å vere det same. Frå svensk ved Ingelin Røssland.

God svensk debutroman om å være ung og sårbar i vår tid. Gabriel Michael Vosgraff Moro, VG

Ronnie Sandahl gir en utmerket skildring av tilstanden som ungt menneske. Erle Marie Sørheim, Dagbladet ROM A N | P r i s k r 3 2 9 , IS BN : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 7 4 8 0 i sal

Ronnie Sandahl (f. 1984) vekte både begeistring og debatt i Sverige med debutromanen Vi som aldri sa hore. Boka blei omtalt som ein generasjonsroman og eit innlegg i kjønnsdebatten, utan å vere direkte politisk, men ved å skrive slik at unge lesarar umiddelbart kjenner seg igjen. Det er ei mørk, men samstundes romantisk skildring om å vere ung i ein småby. Det er også historia om ein generasjon gutar som har forventninga over seg om å bli dei nye, moderne mennene, men som mislykkast.

«Om kærlighed, passion, kunst, selvstændighed, afhængighed, glæde, sorg, liv og død» Pernille Lisborg, litteratursiden.dk RO M A N | P r i s c a k r 3 4 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 5 6 4 6 U t g . s ep t e mb e r

Pia Tafdrup (f. 1952) debuterte i 1981 med Når der går hul på en engel og har gitt ut elleve diktsamlingar. For Dronningeporten fekk ho Nordisk Råds Litteraturpris i 1999. I 2005 kom den første romanen hennar, Å gi seg bort, ut på norsk.


O M S E T T E RO M A N A R

Willy Kyrklund

Fred Wander

Polyfem forvandla og Meisteren Ma

Den sjuande brønnen

SVIMLANDE VAKKER og SÆRPREGA DOBBELUTGJEVING

LEVANDE DOKUMENT OM VONDSKAPENS MØRKER

Polyfem forvandla er ved sida av Solange og Meisteren Ma Willy Kyrklunds mest kjende verk. Romanen er ein montasje av korte prosastykke der både greske mytar, fablar og folkedikting, hinduistisk tradisjon og visepastisjar blir tatt i bruk. Polyfem, som vi møter i bokas første tekst, er kyklopen som hos Homer blir rundlurt av Odyssevs, og som no sit og ventar på at Ingen skal komme attende. Alt får plass mellom første og siste side: Leiken, lengten, mordet og likesæla. Språket er poetisk, sekvensane er både komplekse og djupt humoristiske. Dette er ein svimlande roman, ein av nordisk litteraturs vakraste, som ber om å bli lesen igjen og igjen.

Fred Wander voks opp i fattige kår i Wien, og flykta i 1938 til Paris. Men han blei arrestert og deportert til Auschwitz og Buchenwald. Den sjuande brønnen er inga vanleg lidingshistorie, men ei samling portrett av medfangar: den magiske historieforteljaren Mendel Teichman, den døyande bonden Meir Bernstein, ateisten og fangevoktaren Tadeusz, jazzgjøglaren Pechman. Det som overlever er kjærleiken til livet, til musikken, vitskapen, og kunsten. Boka vart nyleg utgitt i USA og Storbritannia til stor merksemd. Den sjuande brønnen vert rekna som ein klassikar innan Holocaust-litteraturen.

Meisteren Ma er ein kinesisk vismann og tidlegare røvar frå eit fortidig dynasti. Sjølv enda han sitt liv på jorda då han lét seg slynge ut i retning månen ved hjelp av ei mengd fyrverkeri. Det som er att, er skriftene hans. Meisterens ytringar blir fortløpande kommenterte

av dei to andre karakterane i boka: den jordnære kona Yao og den saklege tørrpinnen Li. Dei tre stemmene flettar saman ei heilt original forteljing. Omsett og med etterord av Gunstein Bakke. ROM AN | P r i s k r 3 9 9 , IS BN: 97 8 8 2 5 2 1 7 7 6 7 1 U T G. ok tob e r

WILLY KYRKLUND Den sverigefinlandssvenske kultforfattaren Willy Kyrklund (1921-2009) er blitt kalla «det vesle formatets store meister». Han debuterte i 1948 med novellesamlinga Ångvälten, og fekk sitt gjennombrot med romanen Solange (1951). Med Polyfem forvandla (1964) og Meisteren Ma (1953) står Kyrklund på si høgd som forfattar, og med denne dobbeltutgivinga blir desse bøkene for første gong tilgjengelege på norsk.

49

Omsett frå tysk av Geir Pollen.

Et viktig og vakkert tilskudd til holocaustlitteraturenpå norsk, nydelig oversatt av Geir Pollen... Lykken strømmer gjennom romanen. Marius Wulfsberg, Klassekampen

RO M A N | p r i s : 3 4 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 5 1 2 7 i sal

Fred Wander (f. 1917 i Wien) overlevde seks års fangenskap, m.a. dødsmarsjen til Buchenwald. Han vende tilbake til Wien i 1945, der berre ein bror var att av familien hans. Seinare busette han seg i Aust-Tyskland, der boka hans kom ut første gongen i 1971.


P O C K E T- RO M AN A R O G NOV E L L E R

51

NY POCKETSERIE Fr책 den nye forfattargenerasjonen


Thunder Road Thunder Road er ein velskriven roman om vennskapen mellom bestefar og Mattis og kva ein gjer når forteljinga om eigen familie viser seg å ikkje vere sann. Her er også Bruce Springsteenhat, unge menn i Fristad-jakker og dame-trøbbel. Forfattaren skriv glitrande om ein hovudperson som blir sliten mellom draumen om det han vil ha, og det han faktisk kan få i livet.

RO M AN | P r is k r 129, 9 7 8 8 2 52176391 | i s a l

«Selv om vi finner mye av det som kjennetegner en typisk oppvekstroman, klarer Kaasa å gi stoffet egenart og karakter, han skriver fram til dels komplekse personligheter som leseren blir interessert i.» Ørjan Greiff Johansen, Adresseavisen

«Utan tvil er dette ein debut som lovar godt!» Hans H. Skei, Aftenposten «Vakker kjærlighetsberetning» Cathrine Krøger, Dagbladet «[...] gripande godt, velkomponert og skrivarkunstnarleg vellukka [...] eit meisterstykke av eit sveinestykke [...] Det kunne kanskje vore meir enn ein høveleg slump om Erlend Kaasa fekk Tarjei Vesaas‘ debutantpris før bokåret 2009 er omme». Jan Askelund, Stavanger Aftenblad

P O C K E T- RO M AN A R O G NOV E L L E R

Erlend Kaasa

Ingvild Holvik

Lykkefeltet SKARPT OG STILSIKKERT OM DET SÅRBARE STUDENTLIVET Psykologistudenten Stine må flytte heim midt i eksamenstida for å ta seg av storesøstera. Faren, som er psykolog, er redd for at ho skal gjere seg noko mens han er på jobb. Men vondt blir berre verre i forsøket på å konstruere eit slags familieliv, og alle farens forsøk på å glatte over dei stadige utbrota endar i fiasko. Og snart utviklar Stine ei sterk interesse for kjærasten til si einaste venninne, som dessutan viser seg å vere ein tidlegare pasient av far hennar. Det handlar om å fylle tjue, lausrive seg frå familien og skape seg eit eige liv, og korleis denne overgangen kan utvikle seg til ei aldri så lita krise.

53

RO M A N | P r i s k r 1 2 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 8 1 4 | i s a l

«Dette er en debutant med en distinkt fortellerstemme ... Selvsikker og morsom ... Holvik fremstår som en særdeles trygg forteller.» Maya Troberg Djuve, Dagbladet «Tørrvittig, velformulert og ubehagelig romandebut ... Med «Lykkefeltet» overbeviser hun som en forfatter det er verdt å følge videre.» Anne Schäffer, Bergens Tidende


Mette Karlsvik

Eg er ikkje redd, eg er ikkje redd og Indianarar

Vindauga i matsalen vender mot fjorden og Flytårn

POETISKE OG PRESISE NOVELLER OG KORTTEKSTAR

P O C K E T- RO M AN A R O G NOV E L L E R

Rune Hjemås

55

«Munnen til mor fraus som fjorden. Eg var tung nok til å bryte isen. Men eg måtte ikkje bråke. Isen blei tjukkare. Eller var det eg som blei tynnare?» Vindauga i matsalen vender mot fjorden er ei forteljing om overgangen frå barndom til vaksenverda, om ein person som er redd for å vekse, for mat, for livet, og for dei som prøver å hjelpe

Eg er ikkje redd, eg er ikkje redd spenner frå realistiske situasjonar til absurde fabuleringar, frå nostalgiske barndomsminne til humoristiske påfunn. Novellene i Indianarar handlar om unge og gamle menneske som opplever at kvardagen brått kan snu og bli dramatisk.

NOV ELLER O G KORT P RO S A P r is kr 129, - | I SBN : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 8 3 8 i sal

«Rune F. Hjemås’ nye novellesamling lukter av fallende snø og blinkende stjerner ... og det er ingenting å si på det tematiske spennet ... Språket er konsist og med en tilforlatelig, humoristisk tone, med oppfinnsomme bilder og stor detaljrikdom, og innsikt ... Jeg vil anbefale denne, neste gang noen spør.» Silje Bekeng, Klassekampen «Uansett hva Hjemås retter søkelyset mot i disse tekstene…lyses det opp og utvides til en panoramautsikt…Høydepunktene er mange…Den er variert, repeterende, morsom, trist, søkende, passiv - komplisert og enkel.» Linda Kaspersen, Adresseavisen

Flytårn er ei historie om utvandring og innvandring, om dei som fer fordi dei er usikre på seg sjølve. Andre er så trufaste at dei blir sjuke av det. Det er også ein måte å fare på. RO M A N | P r i s k r 1 2 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 8 4 5 | i s a l

Frå grunngivinga til Tarjei Vesaas debutantpris: «Vi gir Mette Karlsvik prisen fordi ho har skapt viktig litteratur, og tek opp eit alvorleg tema med ei særeiga form for vidd og språk som gjer eit djupt inntrykk på lesaren.» «Vakker liten bok! Mette Karlsvik har et krystallklart språk, finstemt og underspilt. Denne boka handler om en flygeleder som ikke greier helt å kommunisere med familien sin. Istedet sitter han i flytårnet og spiser kake. Boka er tynn og språket ganske enkelt, likevel er dette et storstilt stileksperiment med overraskende dybde» Silje Bekeng, Klassekampen (årets beste bøker)


Jan Roar Leikvoll

Desperate personar

Fiolinane EIT MØRKT MEISTERVERK

AMERIKANSK ROMANKUNST PÅ SITT BESTE

I ruinane av eit samfunn, der det er den sterkastes rett som gjeld, følgjer vi ein ung mann i hans kamp for å overleve.

Otto og Sophie Bentwood bur i eit nyoppussa rekkjehus i Brooklyn, og er eit respektabelt og privilegert ektepar i øvre middelklasse. Etter at Sophie blir biten i handa medan ho prøver å mate den utsvoltne nabolagskatten, begynner ei rekkje små og illevarslande ulykker å heimsøkje livet deira. Gradvis avslører dette svakheitene og brestane i eit ekteskap – og eit samfunn som er i ferd med å falle frå kvarandre. Frå engelsk ved Tove Bakke.

ROM AN | P r is k r 1 2 9 , IS BN: 97882521788 5 2 | i s a l

RO M A N | P r i s k r 1 2 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 6 0 9 | i s a l

«Paula Fox skriver så godt at det er en fryd.» Heidi Sævereid, Vårt Land

«Leikvolls roman er svimlende velskrevet og til tider sjokkerende lesning. Et ondt lite mesterverk.» Susanne Christensen, Klassekampen

«Eit ruvande landemerke over etterkrigstidas realistiske litteratur» David Foster Wallace

«Briljant utført» Pål Gerhard Olsen, Bergens Tidende

«... en roman som brutalt skjærer inn til benet og lar krisen og den tilbakeholdte fortvilelsen stå og dirre. ..relevant og moderne.» Anne Merethe K. Prinos, Aftenposten

«Fiolinane er helt rå. Et mesterverk som bokstavelig talt går inn til margen ... Jan Roar Leikvoll ... et glødende, litterært talent.» Sindre Hovdenakk, VG «Boka røsker i deg lenge etter at den er lest.» Cathrine Krøger, Dagbladet

P O C K E T- RO M AN A R O G NOV E L L E R

Paula Fox

57


Aina Basso

Mamsell Iversen

Fange 59. Taterpige

«NYSKAPENDE OG ORIGINALT», BERGENS TIDENDE Pauline Lindstad blir funnen brutalt drepen i moltemyra ved ei lita bygd på det indre Austlandet. Drapet grip brått inn i livet til dei som bur i området. Folkepraten går, og mamsell Iversen, prostituert og vevarske, får ei ubehageleg kjensle av at det er ho som har stått for ugjerninga. Med bråe skift mellom burlesk humor og gravalvor blir vi kasta inn i bygdas mange historier og møter fargerike karakterar: den morlause Skam-Andras, som går og leiter etter far sin blant fyllikane, Marie Størks, som har sterke band til både himmel, helvete og dei døde, og skreppekremmaren Svensk-Jøden, som vart tatt av dage i same traktene som Pauline Lindstad.

P O C K E T- RO M AN A R O G NOV E L L E R

Sigmund Løvåsen

STERKT KVINNEPORTRETT I 1700-TALSROMAN

59

Ei ung taterjente er på flukt gjennom Trondheims gater. Byens vaktarar vil ha henne og folket hennar vekk frå byen. Maria kjem bort frå følgjet sitt og hamnar på tukthuset. Her fortel ho historia om livet på landevegane, med familien og folket hennar, og med guten ho blei forelska i.

ROM AN | P r is k r 1 2 9 , IS BN: 97882521785 9 3 | i s a l

«Sigmund Løvåsen har skrive seg opp mot elitedivisjonen.» Alf Kjetil Walgermo, Vårt Land «Løvåsens aller beste til nå.» Knut Fjeld, Østlendingen «Noen ganger er det som alt stemmer. Mamsell Iversen er en slik roman.» Geir Vestad, Hamar Arbeiderblad

RO M A N | P r i s k r 1 2 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 8 2 1 | i s a l

«Fengslande ... Eg får lyst til å flytte inn i boka til Aina Basso og aldri komme ut igjen... vi kan la oss suge ned i dette djupet i oss sjølve der vi anar perspektivet av tid som er gått, og andre menneske som har levd.» Ingvild Bræin, Dag og Tid «Medrivende ... Forfatteren maner frem en virkelighet som beveger ... en drivende god roman» Mona Ringvej, Aftenposten «Ungjenta observerer kjenslevart, sanseleg og konkret og forfattaren formidlar kjenslene i eit avdempa og enkelt språk ... Språket [er] presist, poetisk og bildeskapande.» Kjetil Tandstad, Sunnmørsposten


P O C K E T- RO M AN A R O G NOV E L L E R

Olaug Nilssen

Anna gavalda

Ein vakker dag

Få meg på, for faen

sommarleg feelgood

PÅ KINO HAUSTEN 2011

Simon, Garance og Lola, tre vaksne sysken, stikk av frå eit familiebryllaup som ser ut til å bli ein prøvelse. Dei besøkjer heller den yngste broren sin, Vincent, som er guide ved eit slott i hjartet av Tours-området. For ei stund gløymer dei barna, ektefellane, skilsmissene og alle plikter, og bestemmer seg for å nyte ein siste dag saman, slik det var i barndommen.

Alma får si seksuelle oppvakning når Artur er borti henne med pikken, og er i dei følgjande vekene nærmast svimeslått av uforløyst begjær. Maria vil at nokon skal sjå korleis ho lir i jobben som vaskehjelp, og planlegg å skrive eit føredrag i sosiologi som skal bli så godt og viktig at media plukkar det opp og gjer henne til kjendis. Kona til Sebjørn får si feministiske oppvakning då det ein dag går opp for henne at verken dei åtte ungane hennar eller Sebjørn verdset husarbeidet ho gjer og omsorga ho yter. Ho drøymer om fast jobb, og reiser til Oslo for å demonstrere mot nedlegging av Skoddeheimen nepeforedling AS.

Denne boka er lett, øm og full av humor, ein hyllest til gode syskenrelasjonar, til irriterande svigersystrer, til franske vinar og bakeri. Omsett av Tove Bakke.

61

Få meg på, for faen er eit absurd, humoristisk og inderleg melodrama om trongen til å bli sedd av nokon.

Rom an | P r is k r 9 9 , IS BN: 97882521 7 9 6 0 6 | I s a l

Anna Gavalda: (f. 1970) er fødd og oppvaksen i utkanten av Paris, og bur der også i dag. Ho debuterte med Eg vil at nokon skal vente på meg. Hennar største suksess er romanen Saman er ein mindre aleine.

RO M A N | p r i s k r 1 2 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 8 6 6

Olaug Nilssen (f. 1977) debuterte med romanen Innestengt i udyr i 1998 og har sidan skrive mellom anna Vi har så korte armar (2002). Nilssen fekk sitt store gjennombrot med romanen Få meg på, for faen i 2005.


P O C K E T- RO M AN A R O G NOV E L L E R

Frode grytten

BIKUBESONG Ny pocketserie med Gryttens bøker

Bikubesong skildrar eit år i Murboligen, ein arbeidarbustad i Odda.

63

«Noko nytt begynte no. Han kunne gå i kva retning han ville, kva veg han sjølv ville. Han følte seg heilt fin, heilt finfin, som om han endelig va r seg sjølv, som om han hadde vore ein annan person og no hadde komme til seg sjølv igjen. Han skulle gå langs vegen som ein vanlig mann. Det var eigentlig alt han ønskte. Å gå langs vegen som ein vanlig mann.» Bikubesong er ein kollektivroman om det mytiske Odda, varmt og utleverande skildra, men også med eit skarpt innsyn i det norske sosialdemokratiet anno 1999. p r is K R 1 2 9 , - | I S BN : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 9 7 2 u t g . s e p t emb e r

Frode grytten

Flytande bjørn Frode Grytten (f. 1960) er frå Odda. Han debuterte i 1983, og har skrive bøker i fleire sjangrar. Grytten er ein av dei mest markante novelleforfattarane i Noreg. Ein fellesnemnar for tekstane hans er at dei skildrar vanlege folks liv med ein uvanleg energi, både medrivande barndomsskildringar og kompliserte kjærleikshistorier blir fortalde på ein varm måte som gjer det mogleg å følgje karakterane inn i dei mest hudlause situasjonar. Han fekk Brageprisen for Bikubesong i 1999 og blei for same bok nominert til Nordisk Råds litteraturpris. Han blei tildelt Rivertonprisen for kriminalromanen Flytande bjørn i 2005, og for Rom ved havet, rom i byen fekk han Melsomprisen i 2008. Teaterversjonen av Bikubesong mottok strålande kritikk og trakk fulle hus både i Oslo og Bergen.

Hovudpersonen i Flytande bjørn er journalist på eit stille lokalkontor i ein stille småby. Ei juninatt blir ein gut pressa ut i elva. Alle trur dei veit kven som står bak. «Lukta av sveitt småby. Stanken frå Volvoen min. Det var vittig. No som Odda endelig var kvitt utsleppa frå verket, kjørte eg rundt i ein bil som lukta død og pine. Eg rulla ned vindauget og svinga inn på vegen ved Shell. Det varme rattet var klissete av blod.» Flytande bjørn er ein mørk roman bada i norsk sommarlys. p r i s K R 1 2 9 , - | ISBN : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 9 8 9 u tg. sep t ember


Meir enn regn Meir enn regn er sterke og intense noveller om vanlege folks kjærleiksliv, kvardagsliv, ungdomsliv. Noveller som skildrar avstanden mellom dei menneska som burde vere nærast. «Sjøflyet heng over det kvite landskapet. Morgonsola har nettopp komme opp på ein stålblank himmel. Alt er is og snø. Det er som om frosten held alt oppe. Eg tenker at når regnet kjem, så vil heile verda smelte og rase saman.» P RI S k r 129, I S BN: 9788252179996 u t g . s e p t ember

Frode grytten

80 º aust for Birdland 80 º aust for Birdland har ein stor himmel over seg, vêr og vind og den blå jazzen, blanda saman med livet i ein norsk småby. «Monk spelte ein fantastisk konsert. Men det store, det store skjedde først då han gikk av scena. For tonane slutta ikkje å strømme ut av klave ret. Skjønner de kva eg seier? Monk gikk av scena, bukka og gikk av scena. Men musikken bare kom fossande. Tonane strømte ut av klaveret i fem–ti minutt etter at han gikk av scena. Skjønner de? Det var magi. Rein magi.» P RIS k r 129, ISB N: 978825218000 8 u t g. sep t ember

Eg liker kveldane seint i august når mørket kjem snikande tilbake og månen rullar heilt framme på fjellkammen. Eg veit ikkje, det er noko gale med dei lyse sommarnettene. Det er som om dei er vaska på feil program. Eg lengtar etter hausten, regnet mot ruta og mørket med alle lysa utanfor, som om dei er ei smørje av finger maling nokon har klint på vindauga. Eg ser korleis lyset langsamt skiftar i rommet, korleis alle gjenstandane lagar ulike skuggar etter kva tid på døgnet det er. Eg ser korleis nettene tetnar til, korleis insekta flaksar hjelpelause mot dei tente lampene. Frå Bikubesong, Frode Grytten

P O C K E T- RO M AN A R O G NOV E L L E R

Frode grytten

65


LY R I K K O G D R AM A

HELGE TORVUND OG MARIA BØRJA (RED.)

Gaius Valerius Catullus

Eg elskar og hatar

DIKTKAMMERET Gjennom ti år har Diktkammeret vore ein klekkje- og boltreplass for ny poesi på nettet. Kvar månad blir det posta 6000 nye dikt på Diktkammeret, og heilt sidan starten har det blitt kåra «Månadens dikt». Helge Torvund har vore med og valt ut desse, og gitt dei entusiastiske og innsiktsfulle kommentarar. Både dikta og kommentarane er samla i denne boka.

EIN POETISK OPPRØRAR 67

Gaius Valerius Catullus (ca. 84. f.Kr – ca. 54 f.Kr.), også kjent som Catull, var ein av dei mest innflytelsesrike romerske diktarar i det første hundreåret f.Kr. Med han og hans samtidige kjem det noko nytt i diktinga, ein ofte spøkjefull og personleg poesi. Det lange eposet vert skifta ut med korte kvardagsdikt, som tar opp kjærleik, fiendskap og venskap. Ein stadig tilbakevendande person i Catullus’ dikt, er elskarinna Lesbia. Kjærleiken til henne blir skildra i alle fasar, frå første tilnærming til avsluttande motvilje og hat.

Helge Torvund har vore med sidan starten og skrive leksjonar i diktskriving. Desse er òg samla her, og utgjer ein eigen bolk om diktarkunsten. Boka inneheld også nye intervju med nokre av dei mest aktive forfattarane på Diktkammeret.

Utval, gjendikting, forord og etterord ved Torgeir Bygstad (f. 1983).

LYR IKK | P ri s c A kr 3 4 9 , I SBN: 97 8 8 2 5 2 1 7 9 5 5 2 U t g. o k t o b er

HELGE TORVUND (f. 1951) er lyrikar, kritikar og psykolog. Han debuterte med Hendene i byen i 1977 og har seinare gitt ut ei lang rekkje diktbøker. Torvund er diktlærar på nettstaden Diktkammeret og var i mange år hovudmeldar av lyrikk i Dagbladet. Han bur på Ogna i Rogaland. MARIA BØRJA (f. 1977) er journalist og forfattar. Ho debuterte med novellesamlinga Voksenting i 2010. Børja har deltatt i og vore redaktør for ei rekkje antologiar, og jobba i ti år med Dagbladets litteratursatsing på nettet. Ho bur i Oslo.

Bygstad har omsett Catullus’ dikt til frie vers, og har fokusert på å fange stemninga, uttrykka og ordvala. Dette er levande dikt, også for vår tid, og dei speler på heile det menneskelege kjensleregisteret.

LY R I K K | P ris kr 2 5 9 , ISBN: 9788252178098 i s al

Gaius Valerius Catullus (ca. 84. f.Kr – ca. 54 f.Kr.), også kjent som Catull, var ein av dei mest innflytelsesrike romerske diktarane i det 1. århundret f.Kr.


LY R I K K O G D R AM A

HILDEGUNN DALE

Daniel Danis

ARMANE MINE HANDLINGAR

TRE STYKKE STOR SAMTIDSDRAMATIKK FOR FØRSTE GONG PÅ NORSK

Ei reise i grenselandet mellom den indre og ytre verda I denne diktboka blir vi mellom anna tekne med til eit bølgjekraftverk som er øydelagt av ei bølgje og lagt ope for menneskeleg innsyn. Naturen er i ferd med å ta tilbake det menneskeskapte. Utvekslinga mellom språk og natur, mellom tid og minne står sentralt. Gjennom tekst og fotografi gjer Hildegunn Dale forskyvingar i tid, minne og geografi. Stadene tek farge av sinnet, og ein stad lyser sterkare enn dei andre. Industristaden Ågotnes: Enorme stålmaster veks og forsvinn. Eit helikopter bryt gjennom tåka. Ein mur mot havet. Eit flyfoto i svart-kvitt skjelv. Skrape litt i overflata. Nye konturar trer fram. Ein by med høghus, hukommelsestap, trappegang. Eg lyfter blikket over rattet, mister sinnbildet av ein enno ikkje ferdig utgraven stad. Det sklir tilbake til kroppen. Ei hand av sand, den skubbar jord over bilde.

69

Stykka til Daniel Danis er forteljande og lesbare, men òg underlege med eit draumeprega, brutalt og fantasirikt språk. Danis dreg vekslar på den psykologiske dramatradisjonen så vel som eldre forteljartradisjonar med tydelege spor av kanadisk natur og urfolktradisjon. Dramatikken hans har mellom anna fått merkelappen minneteater. Danis skildrar ofte karakterar plaga av kaos og minne frå tragiske hendingar som prøver å forsone seg med ei samtidig verd som har mista sine symbolske landemerke. Dette er første gongen denne unike dramatikken blir presentert i bokform på norsk, og omsetjar Margunn Vikingstad har samla tre av dei viktigaste stykka til Danis:Tungekyssa til steinhundar, Seie-seiarens song og Oske av stein. LYR IKK | P ri s c a kr 2 5 9 , I SBN: 97 8 8 2 5 2 1 7 4 1 1 3 U t g. Sep t e m b er

Hildegunn Dale (f. 1974) var i fleire år ein markant diktar i Bergens poetiske undergrunn før den etterlengta debuten i 2003. Dale er frå Modalen og bur på Sotra utanfor Bergen. Ho har hovudfag i litteraturvitskap frå Universitetet i Bergen og har gått på Skrivekunstakademiet i Hordaland.

D R A M AT I K K | P ri s c a kr 2 4 9 , ISBN: 9788252176148 u tg. august

DANIEL DANIS (f. 1962, Canada) har sidan debuten i 1993 stått fram som ein av dei mest særeigne dramatikarrøystene i verda. Stykka hans er mykje spelt og er blitt utmerka med fleire prisar.


LY R I K K O G D R AM A

Jon Fosse

Carol Ann Duffy

Kortare stykke

Korte dagar, endelause netter

Boka inneheld seks kortare skodespel som ikkje tidlegare har vore trykte på norsk. Leve hemmeleg (fyrste gong framført på Schaubühne, Berlin, i 2000). Ein raud sommarfugls vengjer (fyrste gong framført av Artistas Unidas i Portugal 2004). Telemakos (fyrste gong framført av Teatret Vårt i 2005), Fridom (fyrste gong framført på Det Åpne Teater i 2006), Der borte (fyrste gong framført på Det Åpne Teater i 2006), og Juletresong (fyrste gong framført på Dramatikkens hus i 2010).

STERKE DIKT OM TAP, SVIK OG BEGJÆR FRÅ STORBRITANNIAS HOFFPOET I denne samlinga dramatiserer Carol Ann Duffy scener frå sin eigen barndom, ungdomstid og frå vaksenlivet. Ho leitar fram augneblink av nåde, ho finn trøyst i minna, i kjærleiken og i språket. Dette er sterke dikt om tap, svik og begjær.

71

Dikta til Duffy er, trass i sin ofte alvorlege tematikk og kompleksitet, skrive i eit underhaldande og tilgjengeleg språk, slik at dei har nådd eit breitt publikum. Gjendikting og etterord ved Jostein Sæbøe.

LYR IKK | P ri s kr 2 5 9 , I SBN: 978 8 2 5 2 1 7 7 6 5 7 I S AL

Carol Ann Duffy (f. 1955) er skotskfødd poet og dramatikar. Ho er også professor i samtidspoesi ved Manchester Metropolitan University. Duffy blei utnemnd til Storbritannias hoffpoet (Poet Laureate) i 2009. Dette var svært omdiskutert, mellom anna fordi ho var den første kvinna og første skotte til å bli utnemnd, men også fordi ho var bifil.

DR AM A | P r is k r 279,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 7 4 7 3 i sal

Jon Fosse (f. 1959) blir rekna som ein av vår tids viktigaste norske forfattarar. Tekstane hans er omsette til over 40 språk, og skodespela er sette opp snart 1000 gonger over heile verda. Fosse har motteke ei rekkje prisar både i inn- og utland, og er av kritikarar blitt omtalt som det 21. hundreårets Beckett.


JULIANE RUI [DEBUTANT]

Den hesten er av snø

HJARTEMEKANIKK Sterke dikt om tap frå debutant

Overbevisande lyrikkdebutant

I den eine augeblinken er dei på veg til stranda for å bade, i neste augeblink blir dei påkøyrde av ein bil. I denne diktboka flyttar vi oss mellom fire tidsplan: Starten på ein sambuarskap, ulykkesdagen, sjukehusopphaldet og tida etterpå. I varierte tekstar, frå poetiske sekvensar til små forteljingar og dialogar blir vi kasta att og fram mellom kjærleik og sorg, glede og sakn. Hjartemekanikk er ei bok om det som kunne ha vore, og om å vere den som blir åleine med minna.

73

Denne strålande diktboka gir lesaren ei unik kjensle av å vere med inn i det umiddelberre, til ei verd der erfaringar, minne, observasjonar og opplevingar blir sett ord på. Juliane Rui skriv fram ein levande lyrikk, som prøver seg fram, nøler, lyttar, og går vidare, i eit rom som utvidar seg for kvar lesing. For dei flotte, overraskande formuleringane og dei slåande bilda vil garantert få lesaren til å vende tilbake til boka og til å gle seg til resten av denne spennande forfattarskapen. Far. Det var ei bølgje. Far. Eg mista båten. Eg segla flyet med vinden opp i treet. Eg stod på eplestolen. Eg såg den svake stjerna.

telefonsvarar, det hender eg ringer deg det sprakar håra reiser seg mot trommehinna når du løftar av røyret hallo

LY R I K K O G D R AM A

KRISTINA LEGANGER IVERSEN [DEBUTANT]

LYR IKK | P ri s c a kr 2 5 9 , I SBN: 97 8 8 2 5 2 1 7 8 0 5 0 U t g. sep t e m b er

Kristina Leganger Iversen (f. 1989) er frå Åsane, men bur no i Oslo. Ho studerer litteraturvitskap ved UiO, er redaktør av litteraturtidsskriftet Lasso og sit i bladstyret til Mål og Makt. Hjartemekanikk er den første boka hennar.

Uhørleg som eit fotografi. Bad nokon si sol bli ved. Sol. Eg ser einsfarga ut når eg er stille. Det er min hestestyrke.

LY R I K K | P ri s c a kr 2 5 9 , ISBN: 9788252178081 U t g . s ep t e m b e r

Juliane Rui (f. 1982) kjem frå Vestfold og Telemark, og bur for tida i Oslo. Vinterham (a.t.) er den første boka hennar.


LY R I K K O G D R AM A

FINN ØGLÆND

Christophe Tarkos

Kasser

LIRUM LARUM

EIN UNIK POET FOR FØRSTE GONG OMSETT TIL NORSK

Utgangspunktet for den nye samlinga til Finn Øglænd er at poeten opplever å runde 50. Vissa om at han no definitivt oppheld seg i middelalderen, medverkar til å kaste både sollys og skugge over diktarens rørsler på jorda. Ei ny og sterk livsbejaing slåst om plassen med gammalmannsfilosofiane. Og som vanleg held diktaren dommedag over seg sjølv, med ironi og sjølvkritikk. Dette er ei ganske typisk Øglænd-samling, med andre ord. Ei plate med mørk kokesjokolade – rute for rute med bittersøte dikt om alt forfattaren hatar å elske.

Tarkos’ særeigne stil er lett gjenkjenneleg. Han dyttar på orda og setningane, gjentar diktas innhald til det ekstreme, dikta blir variasjonar over seg sjølv, ein levande orddeig, alvorleg, absurd, menneskeleg. Resultatet er djupt tragisk og djupt humoristisk. Lesaren blir rørt på det sterkaste, og lesaren kan i verste fall få seg til å le høgt, heime, på t-banen, på ein kafé. Så ver forsiktig: Dette nærmar seg galskap. Men som Tarkos sjølv sa: Skilnaden på galningen og poeten er at poeten kan avslutte diktet. I denne samlinga på 64 diktkasser handlar det om både livshåp og livsdesperasjon – og om kva som er laga av mjølk.

75

I dag klypte eg nokre grå hårstrå vekk frå tinningen. Ansiktet mitt er ikkje lenger ungt. Men dei grøne trea gir både skugge og ly. Eg likar å sjå mi kjære vatne blomane eg ikkje veit namnet på. Håret mitt er ennå ikkje kvitt. I eplehagane skal frukt falle ned til hausten, og under utelampane skal myggen virre rundt som i ein rus.

Cathrine Strøm og Gunnhild Øyehaug står for gjendiktinga frå fransk. Den svenske poeten Ulf Karl Olov Nilsson står for etterordet, ein Tarkos-ABC. Denne boka er eit must for fans av Tarkos, men også eit stort velkommen til nye lesarar. LYR I K K | P ri s kr 2 5 9 , I SBN : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 3 5 1 2 I sal

Christophe Tarkos er fødd i 1964, og blir rekna som ein fornyar av den franske poesien.

LY R I K K | P ri s c a kr 2 5 9 , ISBN: 9788252179279 U t g . ok t ob e r

Finn Øglænd (f. 1957) er frå Stavanger. Han debuterte med diktsamlinga Det opplyste landskapet i 1983 og har gitt ut bøker innafor ei rekkje sjangrar. Øglænd er òg aktiv som kritikar og essayist.


EINAR ØKLAND

SMIL UTAN SMILAR Ny diktbok frå Einar Økland 77

Smil utan smilar er ei mangfaldig og overraskande bok, til ettertanke og til å smile av. Geografien i boka strekkjer seg frå Glomma til Sahara, og vi får lese om alt frå alderdom og kjærleik til kamelar og ørkengudar. Bli med gjennom nålauget, til Einar Øklands oasar!

SNIKLESING

TIL ERINDRING Omrisset av eit klungerblad teikna På eine sida av eit lite papir Som har eit klungerblad berre skravert På den andre sida.

Utdrag frå Brit Bildøens roman Adam Hiorths veg

Omrisset tynt og tydeleg. Skraveringa flat og utflytande. Ein ser ikkje begge samtidig, Men skjønar det må ha vore Den same som stod bak begge. Same Kva som er fram- eller bakside. Kanskje er det difor ein hugsar Begge som vakre. Klungeren og amatøren.

(les meir om boka på side 27)

LYR IK K | P ri s c a kr 2 6 9 , I SBN: 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 3 6 1 U t g. s ep t e m b er

Einar Økland (f. 1940) er ein av dei mest allsidige og originale forfattarane i norsk litteratur. Han har sidan debuten i 1963 gitt ut nærmare 80 bøker innafor dei fleste sjangrar og motteke ei lang rekkje prisar, m.a. Doblougprisen i 2000 og Gyldendalprisen i 2006.


KAPITTEL TREOGTJUE der Adam Hiorth drar vidare med den sterkt reduserte Jon Utskott, i strid med gode råd og sunn fornuft. Dagen skal by på både ei trist gravferd og det dramatiske eventyret med båten som seglar sin eigen sjø. – Men tenk om eigaren av båten kjem? – Det er aldri ein kjeft her, sa Jon. – Og dessutan er det mandag, midt på dagen. Adam begynte å hale inn båten, og Jon leita fram ein presenning som dei kunne ha under seg. Med soveposane oppå blei det eit tørt og godt leie. Jon krabba seg oppi først, og la seg til rette i framenden av båten. Der låg han godt. Eit bleikt smil falda seg ut i det grå ansiktet hans. Adam skubba frå og la seg ned han òg. Han hadde dårlegare plass, og måtte legge seg på sida og trekke opp knea. Slik låg dei, våre to heltar, den eine rett ut på rygg framme i båten og den andre i fosterstilling akter, men dei sansa det same, eit sus og ei klukking og ei kjensle av drift. Hjartet slo så lett, vogga så lyst i kroppen. Det gjekk ikkje lang tid før dei to mennene sov tungt. Og i en båt utan styrmann og kaptein, i ein båt der heile mannskapet søv, kan ein kanskje seie at det er draumane som styrer. Vatnet var kvitt og urørleg, men noko var det likevel som trekte båten mot aust, sakte. Stamnen snudde seg snart hit, snart dit, og sjølv om båten duppa litt utover mot dei bråtte åsane på den andre sida, blei det fort klart at han seig nedover i den retninga som Jon og Adam hadde komme frå. Dette visste dei ikkje, for dei sov. Draume -

Snik le sing

Brit Bildøen Adam Hiorths veg

fabrikken var i gang, og dei var kopla til. Det rykte i ei hand her, ein fot der, Jon kom med eit utbrot i svevne og daska etter ein usynleg fiende. Adam låg krumma rundt noko han prøvde å halde fast, det var desse jentene som heile tida endra seg og glei unna, og så var det ein hund, han sprang etter ein hund langs ein aude landeveg, avstanden var heile tida den same. Han gav opp den draumen, begynte på neste. Han var forfattar. I alle fall sat han på eit kontor med mange bøker rundt seg og skreiv på ein pc. Nokon kom og lente seg over skuldra hans. Det var ikkje eit menneske og heller ikkje eit dyr. La oss kalle det eit vesen. Eit vesen lente seg over skuldra hans og peikte på skjermen med ein finger som ikkje var ein finger men ei slags grein, med mose eller gras på. Noko låg på skuldra hans, ei hand som ikkje var ei hand, det levde men var tungt som stein. Han måtte skrive, men vesenet var ikkje nøgd med det han skreiv, det peika og peika og han blei sakte trykt ned i stolen. Er det du? høyrde han seg sjølv seie. Er det du? Båten glei sakte forbi nokre lave furuøyer. Over desse øyene hang ei slags tåke, sjølv om dagen elles var klar. Inne mellom trea stod små skapningar og kikka på båten som drog forbi. Dei mumla svakt. Mumlinga følgde båten eit stykke, til han hadde glidd forbi den siste myrtunga, og dei to i båten visste ikkje eingong at dei hadde vore der. At det var noko der. Dei var i sitt eige. Adam fekk ikkje til å skrive det som vesenet ville han skulle skrive, og glei inn i ei djup utmatting. Svart natt. Eit kvitt ingenting. Jon låg med handa over hjartet. Han var ferdig med å kjempe ned motstandarar, og drøymde om dotter si. Det viste seg at Teresa hadde invitert Ingeborg til jul. Dei to skulle altså feire jul saman,

79


grønmala, at dei låg her. Men det kan dei ikkje ha gjort da. – Nei, det kan dei ikkje, kom det som eit ekko. Som alltid var det vanskeleg å vite om Jon Utskott gjorde narr eller om han berre svarte automatisk medan han sat i eigne tankar. No snudde Jon seg og såg dit stamnen peikte. – Vi driv mot elva, sa han. I det fjerne kunne Adam sjå omrisset av trebrua dei hadde sykla over for berre få timar sidan. Under den hadde elva gått ganske vill og stor. No kjende han suget i båten. Kjølen grov seg djupare ned og hadde stø kurs mot utløpet. Men da blir vi jo tatt av straumen, tenkte han. Sa han det også? Jon snudde seg mot han, og dei blei sittande og sjå kvarandre inn i auga. Korleis kunne dette skje? sa blikka. Kva gjer vi no? sa dei også. Berre spørsmål, ingen svar. Det surkla under båten. Over dei flaug ein uryddig flokk med småfuglar, dei flaksa og fall litt, og flaksa igjen. Skal tru om dei legg merke til oss i det heile, tenkte Adam. For dei er vi vel ein slags kulisser. Ein del av naturen. Og så kom han til å tenke på kameraet sitt, pc–en, alt utstyret som låg slengt på grasbakken der borte kor nausta no berre var små prikkar i vasskanten. Kva om det begynte å regne? Og syklane. Kva om nokon tok syklane? Jon drog opp ermet på ullgenseren sin, og stakk handa ned i vatnet. – Vi kan ikkje symje langt i den kulda her, sa han. – Men hadde du tenkt at vi berre skulle symje ifrå båten? spurde Adam og stakk uti si eiga hand. Han reiv ho opp att med eit rykk. Det var hjernen som reagerte med å sende ut faresignal. Ligg unna! sa hjernen. Tanken på å senke heile lekamen ned i isvatnet var absurd. – Eg tenkte at vi kanskje kunne dra med oss båten på eit

Snik le sing

utan han. Dette gjorde han såpass uroleg at han såg seg nøydd til å slå auga opp. Det var som å vakne på eit sjukehus og ikkje vite kva du har blitt operert for. Himmelen lyste kvit og kald der oppe, himmelen var alt som var. Jon kjende med hendene over heile seg. Så skjøna han, og sette seg opp. Rett bak dei duppa tre smale øyer med skog på. Langt der bak kunne han sjå nausta, der syklane deira stod, der dei hadde etterlete alt utstyret. Hadde dei verkeleg drive så langt? Jon kreka seg opp på tofta og greip etter årene. Dei var ikkje der. Det var ingen årer i båten. Jon Utskott banna lavt. Så banna han høgare, for å få liv i han som var lettmatros om bord. Det måtte eit par spark til før Adam sette seg opp. Han såg seg undrande rundt, og så såg han på Jon som om han skulle vere ein fullstendig framand. – Er det du? sa han. – Visst er det meg, sa Jon. – Det er meg ei glede å ønske deg velkommen tilbake til røynda og til Vasslivatnet, der vi for tida driv rundt i ein båt utan årer. Det gjekk ei stund før den fulle konsekvensen av denne velkomsthelsinga gjekk opp for Adam. Han begynte å sjå seg rundt i båten, som om det er mogeleg å gøyme bort eit par årer i ein liten robåt. Han måtte innsjå at dei hadde lagt frå land utan å ta med seg årene. Automatisk kjende Adam seg skuldig, sidan det var han som hadde sparka frå, og fordi han var yngst, og fordi … han visste ikkje heilt, berre dukka seg og venta på den skyljebøtta han visste måtte komme. – Dei står så klart i naustet, sa Jon, meir til seg sjølv enn til Adam. – Så rart at ingen av oss tenkte på det. – Ja, det var rart, sa Adam. – Eg ser for meg at dei var

81


Adam ropte ja til alle spørsmåla, sjølv om han på ingen måte kjende seg klar for det som låg framfor dei. Båten hadde fått stor fart, begynte å slenge litt på seg, brått dreiv dei sidelengs nedover. Dei var inne i elvestraumen alt. Jon løfta ei arm i vêret. Adam reiste seg halvt opp. Brått gjekk det an å sjå botnen, med lys sand og nokre større steinar, umogeleg å seie kor djupt det var. Men så kom botnen far ande mot dei, og båten knalla inn i den første steinen. – No! gaula Jon. Adam ville kaste seg ut, men det var lettare tenkt enn gjort. Føtene hamna i det kalde vatnet, medan overkroppen strevde med å komme klar av ripa. Etter mykje baksing og kaving hang han etter armane, så kom ei sviande smerte i eine hofta som nesten tvang han til å sleppe taket. Båten deisa av garde med han på slep, og det var verken tid til å tenke på kor kaldt det var eller korleis det gjekk med Jon Utskott som prøvde å halde fortet lenger framme. Adam skauv føtene fram for å stemme mot der han kom i kontakt med botnen. Og sanneleg fekk han kontakt. Det var ei beinknusemaskin der nede, som harva over dei tynne leggane hans, stanga med spisse steinhorn inn i lårmusklane, prøvde å mose anklane til støv. Eit par gonger fekk føtene tak, men det glapp igjen, for steinane var sleipe og båten så tung som om han skulle vore laga av jern. Adam såg at dei dreiv mot ein stor stein som stod opp av vatnet. Han vurderte sjansane for å stoppe den ville ferda mot denne steinen med den ledige handa og det han hadde igjen av maltrakterte føter. Men så høyrde han Jon si stemme, heilt over rask ande bakfrå. – Slepp! Adam! Du må sleppe båten!

Snik le sing

kvart vis. Men det er for kaldt. Dette her er nesten reint smeltevatn frå fjella. Vi må berre vente til vi kjem litt nærare land. Så får vi hoppe ut og prøve å berge båten før elva tek oss. Jon gnei handa varm mot låret. Så begynte han å rulle saman soveposen sin. Adam tenkte det var best å gjere som han. Dei hjelpte kvarandre med å brette presenningen. Så var det berre å sitte der på kvar si tofte og sjå landet nærme seg. På den same sida som nausta låg, voks det høge siv eit stykke ut i vatnet, det var på den sida dei måtte prøve å komme inn. Dei kunne høyre ei svak buldring frå elva no. Det høyrdest nesten ut som ein foss, Adam kunne ikkje hugse at det hadde vore nokon foss i nærleiken av brua. Men det gjekk i små fall og hissige stryk, det ville bli litt av ein tur om dei først hamna i elva. Hjartet slo fort, magen knytte seg. Jon såg heller ikkje ut som han var komfortabel med situasjonen, han sat som om han målte avstanden, tenkte ut måtar å møte utfordringa på. Båten hadde fått ganske bra fart, det var som om ein kjempefisk glei i vatnet under dei, med båten på ryggen. Det var vanskeleg å sjå kor vatnet slutta og elva begynte, men dei såg stadig fleire detaljar, ei fredeleg lita bukt med vass liljer kom til syne, det var nok eit poeng å sikte seg inn på den. Men sikte? Fisken under dei hadde kurs rett mot elva, og med eit usynleg slag med sporden auka han farten enda meir. Jon Utskott stod framme i båten og følgde med om det skulle bli grunt nok til at dei kunne hoppe uti. Førebels var det berre ei bekymra risting på hovudet der framme. – Vi må hoppe samtidig, sant? ropte han attover til Adam. – Hoppe uti samtidig, og ikkje sleppe taket i båten! Er det klart? Er du klar?

83


Bøker for barn og ungdom


MOPP OG MIKKO

NY PEIKEBOKSERIE: MØT MOPP OG MIKKO!

Kari Stai, forfattaren bak prislønte Jakob og Neikob, er ute med ein fargerik peikebokserie for dei minste. Her blir vi kjent med Mopp og Mikko som elskar mat, dyr, ting og kjøretøy. I eit klart og tydeleg fargeog formspråk klarer Stai å kommunisere med dei aller minste lesarane om ting som opptar dei i kvardagslivet.

KARI STAI

Mopp og Mikko elskar dyr P E I K E B O K | P ris kr 1 2 9 , I S B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 4 6 3 | i sal

Mopp og Mikko elskar mat P E I K E B O K | P ris kr 1 2 9 , I S B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 4 7 0 | i sal

KARI STAI

Mopp og Mikko elskar ting P E I K E BOK | P ris 129, -| ISBN: 9788252178494 | i sal

Kari Stai (f. 1974) kjem frå Inderøy i NordTrøndelag. Ho er illustratør, forfattar og biletkunstnar. Stai debuterte med barneboka Jakob og Neikob i 2008. For den mottok ho mellom anna Kulturdepartementet sin debutantpris.

Mopp og Mikko elskar kjøretøy P E I K E B O K | P ris kr 1 2 9 , I S B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 4 8 7 | i sal


K AT E G O R I

NYE BØKER I SERIEN OM VESLEFANTEN

Camilla Lundsten

ENDELiG BÆSJ! Den sjarmerande Veslefanten er tilbake! Denne gongen skal han bæsje på potte for første gong. Det er ein stor dag, det. Men får han det til? P E I K E BOK | P ris kr 129, I S B N : 9788252178562 | i sal

Camilla Lundsten (f. 1972) er illustratør og designar. Nylig vann ho det svenske designrådets pris for ny design på Brios klassiske leiketøy. Dei andre bøkene i serien er Endelig mat!, Endelig fest!, Endelig regn!, og Endelig god natt!

Camilla Lundsten

Endelig småsøsken! Magen til Mammafanten er blitt så stor. Har ho ete for mykje, tru? Nei, det er visst ikkje mat, men ein baby som ligg der inne i magen hennar. Tenk det! Nokon å spele fotball med? P E I K E B O K | P ris kr 1 2 9 , - | I S B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 5 7 9 | i sal


BJÖRK BJARKADOTTIR

VESLEFANTENS TALBOK

KOM, LA OSS LAGE FEST!

Rekne- og teljebok for dei yngste

Engasjerande for dei minste

Peikebøkene om Veslefanten har blitt svært populære, og no følgjer Camilla Lundsten opp med ei teljebok for dei yngste, midt i blinken for aldersgruppa 2–5 år.

Dyra i Solskinskogen liker å lage fest, og er veldig flinke til å hjelpe kvarandre. Men den dagen dei skal ha vårfest, er det mykje som ikkje går etter planen. Lesaren må rett og slett hjelpe til om det skal bli nokon fest i det heile!

Dette er ei bok som inspirerer til å drive kvardagsrekning saman med barnet, og gjere talforståing og utforsking til ein leik. Alt som finst i dei nære omgivnadene til barn, kan i prinsippet teljast, målast og samanliknast, og ungar elskar å få oppgåver dei kan løyse!

BI L E T BØ K E R 2 - 6 ÅR

CAMILLA LUNDSTEN

91

Barnet må vekkje dyra som forsøv seg, blåse på snabelen når elefanten slår seg med hammaren, og på rumpa til sebraen som har brent seg på bålet. Til slutt kan frosken spele opp til fest, og barnet får syngje.

I tillegg til tal og enkel rekning vil dei lære seg om omgrep som størst og minst, ting som er like, ting med same storleik osv.

Dette er ei bok som både aktiviserer og engasjerer, med praktfulle fargesterke illustrasjonar og mange rare og fine dyr. Enkel og kommuniserande tekst i reglestil – ei bok med umiddelbar appell!

BILE T BOK | P r i s c a k r 1 5 9 , I SBN: 9788 2 5 2 1 7 9 5 8 3 U t g. s epte m be r

Camilla Lundsten (f. 1972) er illustratør og designar. Nyleg vann ho det svenske designrådets pris for ny design på Brios klassiske leiketøy.

BILE T BOK | P r is c a k r 199,ISBN: 9788252178678 U t g . septem be r

Björk Bjarkadottir (f. 1971) er frå Island, og bur no i Oslo. Ho har tidlegare gitt ut ei rekkje biletbøker på norsk.


BI L E T BØ K E R 2 - 6 ÅR

ANNA R. FOLKESTAD

Gyrid Axe Øvsteng og Per Ragnar Møkleby (ill.):

HENRIK AND

Draumar

Humoristisk om å finne seg sjølv

Veslesøster får ikkje sove fordi ho er redd for skumle draumar. Då er det fint med ein storebror i overkøya som kan fortelje om alt det fine og rare dei kan gjere i draumane. Som å reise til månen, eller til havbotnen, eller bake tusenvis av herlege kaker!

Henrik And er ei and. Ei heilt vanleg and, med ein heilt vanleg draum. Han vil vere noko anna. For om han var noko anna, ville han kunne gjere heilt andre ting, og alt ville vore annleis. Men han må tenkje seg nøye om, kva han vil vere … Kanskje ein katt? Eller ein sjiraff? Henrik And har ein enkel tekst med regleelement og gjentakingar, slik ungar elskar. Dei vil òg fryde seg over alle dei merkelege dyra i boka, alle saman har nemleg hovudet til Henrik And.

93

BILE T BOK P r is k r 229,ISBN: 9788252178456 i s al

Enkle, fargesterke illustrasjonar i collageteknikk.

BILE T BOK | P r i s c a k r 2 2 9 , I SBN: 978 8 2 5 2 1 7 9 5 7 6 U t g. s epte m be r

«Med en storebror som i bildeboka Draumar, trenger du ikke være redd for noe som helst … Nydelig og gjennomført om å skape trygghet.» Marie L. Kleve, Dagbladet

Anna R. Folkestad (f. 1983) er frå Stord. Dette er den første boka hennar.

Gyrid Axe Øvsteng (f. 1974) er forfattar og dramatikar frå Vågå. Ho debuterte skjønnlitterært med biletboka Finn! i 2009.


ELISABETH BAGULEY OG MARION LINDSEY (ILL.)

MARI OG MAGNUS FLYTTAR INN

KLAR, FERDIG, SPØK!

BI L E T BØ K E R 2 - 6 ÅR

RUTH LILLEGRAVEN OG INGER LANDSEM (ILL.):

Skummelsøt spøkelseshistorie for dei minste

Ny serie for små barn!

95

Børre er berre eit bittelite spøkelse. Han vil så gjerne spøke like bra som dei store, men er redd for skumle skogar og skremmande slott. Om han berre kunne finne eit hyggeleg lite hus å spøke i! Børre drar ut for å leite, og på vegen må han gøyme seg for ein ulande ulv, ein kvesande slange og ein brølande drake. Det blir litt huttetuskrekk-og-gru skummelt, men går heldigvis bra. Og til slutt finn han eit bittelite slott som treng eit bittelite, kongeleg spøkelse. «Skumle-meg, skrem-meg», seier Børre, no treng han aldri kjenne seg for liten meir!

Første boka i serien om Mari ogMagnus, ein ny serie for aldersgruppa 3–6 år. Dette er enkle historier med gjenkjennelege tema og illustrasjonar, eit sjarmerande nynorsk alternativ til seriar som Karsten og Petra. Mari og Magnus er sysken. Mari er fem år, og Magnus er fire. I den første boka har dei nettopp flytta inn i eit nytt hus. Det står kassar overalt, og ingen finn sakene sine. Kvar har for eksempel bamsen til Magnus blitt av? Mens dei leitar, kjem ein flyttebil køyrande. Det er dei som skal bu i den andre halvdelen av huset. Kanskje Mari og Magnus får nokon å leike med?

Ei søt og rygg-sitrande godnatt-historie om å overvinne frykt og finne ein stad å kjenne seg trygg.

Dei to neste bøkene i serien kjem i 2012.

Frå engelsk ved Ragnar Hovland og Erle Stokke.

BILE T BOK | P r i s c a k r 1 5 9 , I SBN: 97882 5 2 1 7 9 8 1 1 U t g. nov e mbe r

Ruth Lillegraven (f. 1978) debuterte med den kritikarroste diktsamlinga Store stygge dikt i 2005. Bøkene om Mari og Magnus er dei første barnebøkene hennar. Ruth Lillegraven er frå Hardanger og bur no i Bærum. Inger Landsem (f. 1950) har illustrert ei lang rekkje barnebøker og skulebøker. Ho jobbar òg som biletkunstnar og har mange utstillingar bak seg.

BILE T BOK | P r is c a k r 159,ISBN: 9788252179743 U t g . juli

Elizabeth Baguley er lærar og forfattar med ei rekkje populære småbarnsbøker bak seg. Marion Lindsay er utdanna barnebokillustratør frå Cambridge School of Art og har fått mellom anna fått prisen Egmont Best New Talent. Begge bur i Storbritannia.


Henrik And prøver å vere ein hund (frå boka Henrik And av Anna Folkestad)


BI L E T BØ K E R 2 - 6 ÅR

RAGNAR HOVLAND OG PETER Schössow (ILL.):

BARBRO LINDGREN

DEN STORE BOKA OM DEN VILLE UNGEN

Bjørnen Alfred og hunden Samuel forlét pappkartongen

Populær samlebok til glede for nye ville ungar!

99

Fan-klubben vil juble, og alle andre har uante lykkestunder i vente når historiene om Den ville ungen kjem på nytt! Dei tre bøkene om den ville ungen gjekk rett til hjartet på store og små biletbok-elskarar då dei kom på norsk på 1980-talet.

Ein moderne klassikar! Bjørnen Alfred og hunden Samuel vaknar ein morgon og finn seg sjølve attgløymde i ein pappkartong. Dei hugsar Før i Tida, då Ole-Martin tok dei med i senga og ein som heitte Gerhardsen styrte landet. Men kor er dei no? Dei to tøydyra må ut i verda for å leite …

I Den store boka om den Ville ungen har vi samla historiene Mamma og den ville ungen, Den ville ungen reiser og Den ville ungen får hund.

Ragnar Hovlands prislønte bok om dei to tøydyra som dreg ut i verda, er ein moderne klassikar. No kjem denne flotte fargeillustrerte utgåva endeleg i nytt opplag, etter å vore utseld ei tid.

Barbro Lindgrens sprelske tekst på rim og Eva Erikssons skildringar av ungen i dei villaste situasjonar, er no for klassikarar å rekne. Det er på høg tid at ein ny generasjon barn, foreldre og besteforeldre får del i desse bokgledene!

BILE T BO K | P r i s k r 1 6 9 , I SBN: 978 8 2 5 2 1 6 0 5 2 9 i s al

Ragnar Hovland (f. 1952) er ein av våre mest prislønte og produktive forfattarar. Han har skrive 14 bøker for barn og ungdom, og Bjørnen Alfred og hunden Samuel forlét pappkartongen vann Nynorsk barnebokpris 1994. Den illustrerte utgåva var nominert til Deutscher Jugendbuchpreis i 1997.

BILE T BOK | P r is c a k r 229,ISBN: 9788252163001 U t g . juli

BArbro lindgren Barbro Lindgren (f. 1937). Svensk forfattar kjend for sine populære barne- og ungdomsbøker, mellom anna bøkene om Benny og om den ville ungen.


LARS MÆHLE per dybvig (ill.)

KLARA KAN – MYKJE RART OM KLEDE!

HARRY OG IVARS DETEKTIVBYRÅ

Sjarmerande og lærerik serie om alt Klara kan

Ny, eksplosiv bok om heltane Harry og Ivar

Visste du at silke er laga av ormespytt og fleece av resirkulert plast? Eller kor mange sauer ein treng for å få ull nok til eit sofapledd? I denne boka får du vite mykje rart om noko så kvardagsleg som kva klede er laga av. Og det gjer du fordi Klara er ei jente som lurer på mykje rart!

Harry og Ivar er to karar i sin beste alder, og no har dei starta detektivbyrå. Når skrinet med Leonardo da Vincis store løyndom blir stole frå bymuseet, får dei ei utfordring dei ikkje kan seie nei til.

101

Godt nytt: Museumsdirektøren har lova finnarlønn til det detektivlaget som løyser saka. Og Ivar får hjelp av oppfinnaren Toni Invento og dottera Siv.

Men når Klara fortel om alt det rare klede kan vere lagd av, er det ingen på skulen som trur henne. Då er det godt å ha ei storesøster som hjelper Klara i jakta på bevis … Boka er den første i ein planlagt serie som på ein levande og morosam måte formidlar spennande kunnskap om ting som omgir barn i kvardagen.

B A R N E BØ K E R 6 – 9 Å R

TERESA GRØTAN Ella oksand (ILL.)

Boka er gjennomillustrert av Ella Oksand, og eignar seg både for høgtlesing og å lese sjølv.

Dårleg nytt: Laget til Harry, HARRYS GRANDIOSA DEKTEKTYVBYRÅ, går for ei anna sak. Dei vil finne travhesten Halte-Blessen, som er kidnappa frå Lady Rosalind Pettersen. Berre éin ting er sikkert: Her er det ugler i termosen!

6-9 ÅR | P r i s c A k r 1 9 8 , ISBN: 97 8 8 2 5 2 1 7 8 4 4 9 U t g. au g u s t

Teresa Grøtan (f. 1974) er journalist og har tidlegare gitt ut Globaliseringsboka. Ho er frå Stokmarknes i Vesterålen og bur i Bergen.

Dette er den fjerde boka i serien om Harry og Ivar, og er illustrert av Per Dybvig. 6–9 ÅR | P r is c A k r 199,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 8 2 8 U t g . o k t ob e r

Lars Mæhle (f. 1971) kjem frå Sunndalsøra på Nordmøre. Han har skrive fleire bøker for barn og unge, og fekk sitt store gjennombrot med fantasyromanen Landet under isen i 2009. Ungdomsboka Keeperen til Tunisia blei filmatisert med stor suksess i 2010 (Keeperen til Liverpool).


B A R N E BØ K E R 6 – 9 Å R

Sigrid Merete Hanssen:

TONE NØRVÅG, ODD HENNING SKYLLINGSTAD (ILL.):

Detektiv Smartbart og sabotasjen på badet

POLITIHUNDEN FALK PÅ OPPDRAG Sjarmerande etterforskarpar i ny politiserie

Ein vakker sommardag blir dei tre søskena Korneliussen vekt av eit stort brøl. Faren deira, Kyrre Korneliussen, eller Oberst Dobørst som ungane gjerne kallar han, har sett seg lei på alt rotet som har samla seg i huset. No er det nok! Mens Obersten dreg på kjøpesenter for å handle, skal barna få huset blåst. Alle må hjelpe til, også vesle Hagbart, som alltid søler knekkebrødsmular i sofaen og er redd for støvsugaren.

103

Ei lettlesen og spennande bok om politihunden FALK som bur saman med politidama si, Hanne, og familien hennar. Etter lang tid med opplæring skal FALK endeleg ha sin aller første dag på jobb, og han får bruk for alt han kan! Dette er den første boka i ein planlagd serie som skal formidle politiets arbeid gjennom etterforskarparet FALK og Hanne og ulike oppdrag dei får. Denne gongen har det vore hærverk på skulen, og nokon har velta gravsteinar på kyrkjegarden. Kven står bak?

Ikkje alt går som planlagt. Nokon prøver å sabotere Operasjon Husvask, og alle spor peikar i retning av Hagbart. Dette er heilt klart ei sak for Detektiv Smartbart. Ei lettlesen og fantasifull bok som dei fleste barn lett kan kjenne seg igjen i. P r is c a k r 199,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 6 5 1 U t g . s ep t e m b e r

Sigrid Merethe Hanssen (f. 1966) debuterte i 2007 med novellesamlinga Sprang, ei bok ho fekk Blixprisen for. For Ingen heime (2009), fekk ho Sigmund Skard-stipendet for «starten på ein original, solid og spennande forfattarskap». Med historia om den hemmelege Detektiv Smartbart debuterer Hanssen no også som barnebokforfattar. Hanssen bur på Finnsnes.

9–12 ÅR | P r is c a k r 179,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 4 3 2 U t g . s ep t e m b e r

Tone Nørvåg jobbar som politi på Sunnmøre og kjenner stoffet sitt godt. Ho skildrar både politiarbeidet og livet med hund med innsikt og humor, og det er tydeleg at ho elskar begge delar. Boka er gjennomillustrert av teikneserieskapar og illustratør Odd Henning Skyllingstad, og midt i blinken for både gutar og jenter i alderen 8–10 år.


VAFFELHJARTE

B A R N E BØ K E R 6 – 9 Å R

MARIA PARR

Bok t v-sear bak ien

Boka som varmar alle små vaffelhjarte! Vaffelhjarte har blitt ein klassikar, og i haust kjem forteljinga om Trille og Lena som tv-serie på NRK BarneTV.

105

«Lena er den beste vennen min, sjølv om ho er jente. Eg har aldri sagt det til henne. Det tør eg ikkje, for eg veit ikkje om eg er beste vennen hennar. Av og til trur eg det, og av og til trur eg det ikkje.» Trille og Lena er to svært oppfinnsame niåringar. Lena er tøff og nesten ikkje redd for nokon ting. Men ho er ikkje spesielt sterk heller, alle slår henne i handbak, og det kan hende at Trille må redde livet hennar. Trille er glad i Lena og ønskjer seg at ho skal seie at han er bestevennen hennar. Men Lena gjer det aldri, og av og til lurer Trille på om ho kanskje har eit hjarte av stein. Det kan iallfall verke slik.

Vaffelhjarte kjem på BarneTV denne hausten.

I Vaffelhjarte følgjer vi dei to gjennom liv og vaffelrøre i eit heilt år. Ofte går det litt over styr i den vesle vika deira, der dei lagar taubane mellom husa, leikar andre verdskrig og opptrer som gatemusikantar. Då er det bra dei har slike som farfar og tante-farmor til å ordne opp. Men kva om det skjer noko som ingen kan ordne opp i? Innimellom alt leven og latter fortel Trille lågmælt om alvor og sorg, og om redsla for å miste dei han er glad i. Maria Parr skriv morosamt og lett om glede og alvor, venskap og sorg og om lengten etter å vite heilt sikkert at den du er glad i er like glad i deg. Boka er omsett til mange språk og vart nominert til Brageprisen i 2005. Illustrert av Bo Gaustad.

Maria Parr

6-9 ÅR | P r is k r 179,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 7 7 4 U tg. Sep t ember


HEIDI

Barnas eigne vitsar

TONJE GLIMMERDAL SI FAVORITTBOK

I denne boka finn du hylande morosame, teite, artige, rare vitsar. Vitsane er sende inn av lesarane i Norsk Barneblad.

«Det er den beste boka eg nokon gong har høyrt!» seier Tonje i Maria Parrs bok Tonje Glimmerdal. Tonje har akkurat høyrt ferdig boka om Heidi, og har følgd med i andelaus spenning. Det er 130 år sidan Johanna Spyri skreiv den udøyelege forteljinga om Heidi, den kvikke og eiegode småjenta som kjem og skal bu hos bestefar sin i dei sveitsiske Alpane. Det blir eit nytt liv både for Heidi og den gamle einstøingen.

BAR N | P r is k r 159,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 9 5 1 i sal

Dette er ein oppdatert versjon av Haldis Moren Vesaas si klassiske omsetjing frå 1968, med teikningar av Tonje Strøm.

Frå boka:

B AR N | P r i s k r 1 7 9 , IS BN: 97 8 8 2 5 2 1 7 8 9 0 6 i sal

Johanna Spyri (1827-1901). Sveitsisk forfattar.

Ein kunstmålar sat på ei høgd og såg utover landskapet. Då kom ein bonde gåande saman med hesten sin. – For ein nydeleg hest, sa målaren, – den vil eg gjerne måle. – Ikkje tale om, sa bonden, – hesten er brun, og det skal han vere. Kvifor reiste den sjuke grisen til England? For å bli pig, så klart!

B AR N E BØ K E R 6 – 9 Å R

Ragnfrid Trohaug og Nana Rise-Lynum (red.):

Johanna Spyri

107


Kometbøkene er ein serie lettlesne bøker for barn og unge, fordelte på fire trinn. Om ein følgjer Komet-serien, skal ein bli betre til å lese! Fleire av bøkene er rikt illustrerte av kjende illustratørar som Kari Stai, Anna Fiske og Åshild Irgens. Gul Komet: 6 – 8 år Dette er bøkene for dei yngste lesarane, dei som akkurat har lært å lese. Bøkene har korte setningar og enkle ord, og dei er skrivne for å gjere lesinga så lett som mogleg. Endeleg skal ungane få kunne lese ei heil bok sjølv!

KO M E T BØ K E N E

Kometbøkene frå Samlaget

Liv Oddrun Larsen

Dronninga

109

LETTLESBOK OM FORELSKING Inne på skuletoalettet overhøyrer Hege ein samtale som endrar alt. Dette er den tredje boka om Synne, Vilde og Hege som oppdagar kor trøblete det er å vere ung og forelska. Dette er ei lettlesen bok som er ein del av ein serie, der vi blir kjend med fleire sider av dei same personane. Boka kan fint lesast uavhengig av dei to føregåande, Verdas finaste lappar og Hjartekrigen. Illustrert av Henning Lystad

Grøn Komet: 8 –10 år Desse bøkene har også korte ord og enkle setningar, men handlinga er meir utbygd. Tema spenner frå forelsking til fotball og mysterium. Oransje Komet: 10 –12 år Bøker for dei som har lese ei stund. Dei har framleis eit enklare språk, men handlinga er tilpassa denne alderen og byr på ei større utfordring. Her er det sjølvsagt mange bøker om kjærleik. Ungdomskomet: Frå 13 år og oppover. Desse bøkene er ikkje så lange at dei vil ta motet frå dei som ikkje er så gode til å lese, og dei er ikkje vanskelege. Det viktigaste er at dei har tema som interesserar denne aldersgruppa. Her finn ein også ein teikneserie med handling frå vikingtida!

KO M E T | P r i s k r 1 4 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 8 9 0 u t g . j un i

Liv Oddrun Larsen (f. 1969) er bibliotekar og bur i Bergen.


KO M E T BØ K E N E

ATLE BERGE OG HENNING LYSTAD (ILL.)

BARCELONA-GJENGEN Ny fotballserie!

Barcelona-gjengen er ein lettlesen fotballserie som tek fotball på alvor og set spelet i sentrum. Det handlar om gutar som satsar, om sleivspark, magiske pasningar og trenarar som vil vinne for kvar pris. 9-åringane på Komet I.L. speler alltid kamp med Barcelonadrakter under dei kvite Komet-trøyene. Og det er det spanske topplaget som er heltane deira, ikkje femtedivisjonsspelarane på Komet sitt A-lag.

BIRK OG BARCELONAGJENGEN I den første boka i serien er Birk ny i byen og på leit etter nokon å spele fotball med. Etter å ha bede helten Messi om hjelp møter han Barcelonagjengen, seks gutar som er minst like glade i fotball og Barcelona som han sjølv. Men har dei plass til ein ny spelar på laget? Birk må verkeleg vise kva han er god for!

KO M E T | P r i s c a k r 1 4 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 5 3 1 U t g . september

ALLE MANN I FORSVAR Atle Berge (f. 1986) er frå Hjelmtveit i Nordhordland. Han debuterte med romanen Muntergang i 2010. Bøkene om Barcelonagjengen er dei første barnebøkene hans.

Barcelonagjengen skal spele mot Storebø, det einaste laget i byen dei aldri har vunne mot. Men når trenarane bestemmer at dei skal spele alle mann i forsvar, må Leo gjere opprør. Trenarane er nemleg foreldra hans, og han må få dei til å forstå at Barcelonagjengen hatar å spele feigt.

KO M E T | P r i s c a k r 1 4 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 5 4 8 U t g . september

111


UNGDOM

SUNNIVA RELLING BERG [DEBUTANT]

SIGNE OLAUG PEDERSEN, MONA BREKKE (ILL.):

UTFOR

MYSTERIET MED TRENINGSNARKOMANEN

Mørk og medrivande Saman med foreldra flyttar Lea frå byen til ei lita øy i havgapet, i eit hus for seg sjølv på det høgste punktet på øya.

Ei lettlesen spenningsbok Herman og Simen tykkjer det å sjå på jentene i garderoben og å stele pærer er mykje meir spennande enn å gjere lekser. Men når Herman blir kjend med Anna, som eig pæretreet, byrjar ting å skje. Nede i kjellaren til Anna driv soneson hennar med mystiske ting. Og ein dag dukkar også Stina frå klassen opp hos Anna. Saman må Stina og Simen finne ut kva som skjer i kjellaren til Anna, og kven det er som bankar henne opp.

113

Ho møter naboguten Jonas, og dei utviklar ein vennskap. Men det er noko som ikkje stemmer på den vesle øya. Dei andre ungdommane vil ikkje ha noko med Jonas å gjere, og Lea blir dregen inn i ein konflikt som ho ikkje forstår noko av. Ho må ta eit val. Og ho må finne ut kva det er alle på øya går og teier om. Ei ungdomsbok om ei jente som er flink i matematikk, men dårleg på vennskap, ei bok om å bli tvinga til å ta vanskelege val, om korleis det kjennest å falle utfor eit stup.

9-13 å r | P r i s c a k r 1 7 9 , ISBN 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 6 4 4 U t g. O k t obe r

SIGNE OLAUG PEDERSEN (f. 1959) er frå Aurland. Ho debuterte som barnebokforfattar i 2010 med Sprett i håret – sug i magen.

UNGDOM | P r is c a k r 249,IS B N 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 0 2 6 U t g . ok t obe r

SUNNIVA RELLING BERG (f. 1988) kjem frå Ålesund og bur i Bergen.


UNGDOM

MAGNHILD BRUHEIM

SIGRI SANDBERG MELØY

BLOD PÅ HENDENE

KLIMABOKA

Brennaktuell og spennande krim for ungdom

For alle som vil bli nærare kjende med framtida

Kari Marie Eiker (Kami, blant venner) er med i ei aktivistgruppe som nattetid tek seg inn på pelsdyrfarmar, for å avsløre industrien. Kampen mot pelsdyroppdrett får stadig breiare støtte etter kvart som media viser bilete av dyr som lir. Like etter ein aksjon blir Kami kontakta av ein ukjend mann som følgjer godt med på alt ho gjer. For henne blir situasjonen etter kvart meir truande.

Veit vi det ikkje no? At Nordpolen smeltar, at vêret blir villare og våtare. At fleire millionar menneske er truga når landet deira forsvinn under vatn. Samstundes ser ein i media at det er mindre forureining enn ein hadde trudd. Forskarar finn feil i FNs klimarapportar. Og så kjem ein iskald vinter, og vi står her, som forvirra spørsmålsteikn. For kva er det som skjer? Sigri Sandberg Meløy har skrive ei subjektiv debattbok. Ho tek oss bokstaveleg talt med på klimacruise, til nordområda, der klimaspørsmåla spissar seg til. Ho styrer innom alle dei brennaktuelle problemstillingane, og sneiar borti både isbjørn, klimamodellar, satellittar, kinesarar, drivhuseffekten, ny forsking og forhatte journalistar. Skrivinga hennar er både frekk, audmjuk og ærleg. Målet er å bli litt klokare – utan å bli klimadeppa.

Samtidig får ei jente frå ein av farmane anonyme meldingar der det står: Du har også blod på hendene! Blod på hendene er den fjerde boka i den populære serien om Kami og Bente. Ei krimbok for ungdom, med spenning frå første til siste side, og med aktuelle tema som kamp mot pelsindustrien og mobbing.

UNGDOM | P r i s c a k r 2 4 9 , ISBN 9788 2 5 2 1 7 9 6 1 3 U t g. se p t emb e r

MAGNHILD BRUHEIM (f. 1951) debuterte med kriminalromanen Varselet i 1997 og har sidan skrive fleire bøker både for vaksne og ungdom. Bøkene Ny melding (2003), Venneringen (2007), På flukt (2010) og Blod på hendene (2011) utgjer ein populær serie for ungdom, om Bente og Kami som hamnar i farlege situasjonar. Bruheim er frå Skjåk i Gudbrandsdalen og er busett på Lillehammer.

Og heilt til slutt får mellom anna statsminister Jens Stoltenberg,

115

miljø- og utviklingsminister Erik Solheim, FrP-leiar Siv Jensen og ungdomar i Longyearbyen svare på kva som bør gjerast. UNGDOM | P r is c a k r. 179,IS B N 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 1 4 2 U t g . augu s t

Sigri Sandberg Meløy er forfattar og journalist. Ho debuterte som barnebokforfattar i 2009 med den eksplosive og fabulerande biletboka Ballongmamma. I 2006 gav ho ut intervjuboka Kjærleikar, der ho lèt 20 vanlege og unike menneske fortelje om draumar, forventningar og erfaringar. Same året kom polfarardokumentaren Cecilie Skog og de tre polene. Meløy bur i Longyearbyen på Svalbard.


UNGDOM

Linn T. Sunne

Robert Muchamore

Saiko

Flukta

LETTLESBOK FOR UNGE

TREDJE BOK I DEN SPENNANDE SERIEN OM CHERUB-AGENTANE

Simon og Ella møtest under greinene på heggen, alt er søtt og sommar og nesten eit kyss. Det er denne sommaren alt det gode må skje.

117

Opp gjennom åra har CHERUB fått ei mengd forbrytarar bak lås og slå. For første gong skal dei no få ein forbrytar ut av fengselet ...

Så blir det fest. Så kjem Saiko. Og sommaren blir noko heilt anna.

Etter amerikansk lov kan barn som blir dømde for alvorlege brotsverk, få same straffa som vaksne. 280 av desse barneforbrytarane sonar i fengselet Arizona Max, som ligg midt i ein solsvidd ørken.

Linn T. Sunne har skrive ei rekkje bøker for barn og unge. Ho fekk Brageprisen i 2007 for romanen Happy.

På eit av dei farlegaste CHERUBoppdraga nokosinne må James Adams vere hemmeleg agent i Arizona Max, bli ven med ein av fangane og deretter hjelpe han å rømme. Dei to første bøkene i serien kom i 2010, Rekrutten og Kokainkongen. Frå engelsk ved Øystein Rosse.

U N G D O M | KO M E T P r is k r 179,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 4 2 5 i sal

Linn T. SUNNE (f. 1971) debuterte i 2000 med Stjernestøv og har sidan skrive fleire bøker for barn og unge, m.a. Happy, som ho fekk Brageprisen for i 2007. Sunne er oppvaksen på Kongsberg og i Valldal på Sunnmøre. Bøkene hennar er kjenneteikna av at Sunne kjem tett på målgruppa si, og på glimrande vis skildrar kjærleik, sorg, vennskap og kjensla av at alt endrar seg.

BAR N | P r is k r 179,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 5 4 3 1 i sal

Robert Muchamore (f. 1972) er engelsk forfattar. Han arbeidde i tretten år som privatdetektiv.


UNGDOM

ROBERT MUCHAMORE

ASBJØRN RYDLAND

DRAPET

MED ELD I HJARTET. DRAKEGUTEN 2

Denne serien MÅ lesast!

Dramatisk oppfølgjar om Drakeguten

I tre tiår har Leon vore ein småkjeltring som ikkje har stukke seg ut, men plutseleg begynner han å strø om seg med pengar, og politiet lurer veldig på kor dei kjem frå. Dei tilkallar CHERUB, den hemmelege organisasjonen som har ein heilt spesiell fordel: Heller ikkje garva forbrytarar får mistanke om at barn og ungdommar spionerer på dei. Det siste oppdraget til James kan verke rutinemessig: Han skal bli venn med barna til Leon, infiltrere heimen hans og finne nokre leietrådar. Men det James begynner å nyste opp, er noko heilt uventa. Og det verkar som om den einaste som kanskje veit sanninga, er ein einsam atten år gammal gut. Det er berre eitt problem. Guten fall ned frå eit hustak og døydde for eit drygt år sidan. «MI5 for barn i brutal og tøff ny serie […] Den har et driv og ungdommelig humor som gjør at unge lesere fort vil komme inn i handlingen, og glemme sine eventuelle motforestillinger mot nynorsk.» CATHRINE KRØGER, Dagbladet

119

I den første boka i fantasyserien Drakeguten blei Koll feira som ein helt. Han nedkjempa den fredlause Olvar Reveskinn og sikra landsbyen tilgang til skatten i drakehola. Men berre Koll sjølv veit den vonde sanninga om kva som skjedde i Søyleskogen, då han drap ein mann, og førte fleire i døden. I den andre boka i serien tek Koll den lange vegen til Vilkafjord for å motta dusøren for Reveskinnet. Her møter han Eilyn som prøver å finne ut kven som stod bak drapet på bestefar hennar, ein viktig mann i Vilkafjords råd. Koll blir vikla inn i ein maktkamp på liv og død, og opplever på nytt korleis drakeelden han har i seg, fører ulykke med seg. Med ein rasande mobb og ein kaldblodig leigemordar i hælane har han snart ingen annan utveg enn å la flammane blusse opp igjen. Men lèt elden i hjartet seg styre? UNGDO M | P r i s c a k r 1 7 9 , ISBN: 97 8 8 2 5 2 1 7 5 4 4 8 U t g. a ugu s t

ROBERT MUCHAMORE (f. 1972) er engelsk forfattar. Han arbeidde i tretten år som privatdetektiv før han skreiv bøkene i CHERUB-serien, som omfattar 12 bøker.

UNGDOM | P r is c a k r 279,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 5 5 5 U t g . ok t ob e r

ASBJØRN RYDLAND (f. 1976) er frå Seim i Hordaland og bur i Oslo.


POCK E T UNGDOM

TERJE TORKILDSEN

Magnhild Bruheim

DYSTOPIA III

Venneringen

Ny actionfylt bok i Dystopia-serien

Spennande og engasjerande krimbok for ungdom

I den tredje boka i Dystopia-serien har 17-åringane Scott, Victor, Kristine og Deepika komme til Belgia. Utmatta etter vandringa gjennom det katastroferamma landskapet, finn dei til slutt ly i slottet til markien av Moulindam. Men ikkje før dei har komme seg i hus, begynner dramatiske ting å skje: Kokka blir funnen drepen, og det er uråd å få tak i hjelp ettersom telefonen ikkje verkar. Det blir opptakten til eit klaustrofobisk drama i rein cluedostil, der den eine etter den andre blir mistenkt, og fleire liv går tapt på vegen. Og midt i det heile skjønar Kristine at ho er gravid, og den elles så tøffe jenta balanserer på grensa til kva ho kan tole.

Alt ligg til rette for at Bente skal få ei fin ferieveke på hytta saman med tre venninner. Men ingenting blir som ho har tenkt. Kami og Ingrid har hemmelege ting på gang som ho ikkje får vite om. I hytteområdet skjer det innbrot og valdtekt, og jentene blir dratt inn i etterforskinga. Bente får ei bildemelding som tyder på at ein eller annan følgjer godt med på alt dei gjer. Dessutan er det vanskeleg å forstå om Marius eigentleg er forelska i henne. Ho er i alle fall forelska i han. Venneringen er den andre boka i den populære serien om Bente og Kami. Den første er Ny melding (2003) og nummer tre er På flukt (2010). Bøkene kan lesast uavhengig av kvarandre.

Dystopia-serien er ein actionfylt spennande serie for utolmodige lesarar frå ca. 14 år og oppover.

UNGDOM | P r i s c a k r 2 2 9 , ISBN: 97 8 8 2 5 2 1 7 5 5 6 1 U t g. se p t e mb e r

Terje Torkildsen (f. 1971) debuterte i 2008 med ungdomsromanen Marki Marco. I 2009 kom den første boka i spenningsserien DYSTOPIA.

121

P r is 129,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 9 3 7 Ungdom | i sal

«Dette er en bok som mange unge vil kjenne seg igjen i og leve seg inn i. Og spennende er den også!» Kristin Søhoel, Gudbrandsdølen Dagningen MAGNHILD BRUHEIM (f. 1951) debuterte med kriminalromanen Varselet i 1997 og har sidan skrive fleire bøker både for vaksne og ungdom. Bøkene Ny melding (2003), Venneringen (2007), På flukt (2010) og Blod på hendene (2011) utgjer ein populær serie for ungdom, om Bente og Kami som hamnar i farlege situasjonar. Bruheim er frå Skjåk i Gudbrandsdalen og er busett på Lillehammer.


TERJE TORKILDSEN

Landet under isen

MARKI MARCO

STORSLAGEN FANTASY

Uprisvinnaren frå 2009, no i pocketutgåve!

Fire sakna ungdommar. Tre stammar. Eit bortgøymt land under isen. Sju protokollar. Éin utvald. Éin forrædar. Den siste striden er her. No. Midt iblant oss. Leo Rubin er mot sin vilje utvald til å kjempe mot den vonde munken. På vegen opplever han krig mellom stammane og sterke krefter han må stå imot. Lars Mæhle har med utgangspunkt i religionshistoria skrive ein innhaldsrik og intens fantasy-roman for ungdom. Landet under isen blei tildelt Kulturdepartementet sin litteraturpris for beste barne- og ungdomsbok 2009 og vann UPrisen i 2010. Boka blei dessutan nominert til Brageprisen og Ungdommens Kritikerpris.

POCK E T UNGDOM

Lars Mæhle

U-PRISEN

Frå ungdomsjuryens grunngiving til Uprisen 2009: UNGD O M | P r i s k r 1 4 9 , ISBN: 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 7 8 4 I S AL

«Drivende spennende, engasjerende og originalt... får assosiasjoner både til Lindgren, Tolkien og andre fantasyforfattere... En glimrende fantasyroman med spenning fra begynnelse til slutt.» Hilde Bjørhovde, Aftenposten «...vil appellere til alle som likar eventyr og spaning» Gerd Elin Stava Sandve, Dagsavisen «...drivende god og nervepirrende spenningslitteratur.» Kine Hult, Stavanger Aftenblad

123

Kjærleik og action er viktige ingrediensar i denne eventyrlege thrilleren om 16-åringen Marco frå byen Moulindam. Ein morgon då han snik seg inn i slottsparken for å studere fuglelivet, oppdagar han ei naken kvinne som står og røykjer. Denne oppdaginga blir starten på den beste og verste sommaren i Marcos liv. Mafiaen, ein galen skogvaktar og Marcos næraste familie gjer situasjonen livsfarleg, og Marco må gå i dekning.

U-PRISEN

«Det vi ungdom ser etter i en god bok er spenning, godt språk, innlevelse, uforutsigbare hendelser, gode spenningskurver, originalitet og at boka omhandler ungdom. Vinnerboka inneholdt alle disse punktene.» «Debut i særklasse» Petra Helgesen, Bergens Tidende POCK E T | P r is k r 129,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 3 8 5 i sal

Terje Torkildsen (f. 1971) debuterte i 2008 med ungdomsromanen Marki Marco. I 2009 kom den første boka i spenningsserien DYSTOPIA.


DRAKEGUTEN Ny norsk fantasy - no i pocket! Stallguten Koll drøymer om å bli ein stor krigar og kunne gjere som han sjølv vil. Han må velje kven han skal stole på: den krigarske læraren sin, den gode faren, det griske landsbyrådet eller den underlege stemma han høyrer i nordavinden. Kan ein velje å ta det gode sitt parti, etter å ha vore med på å lage vondskap?

pOCK E T UNGDOM

Følg forfattarane våre på Samlagsbloggen: www.samlaget.no

ASBJØRN RYDLAND

125

Dette er den første boka serien om Drakeguten. Bok nummer 2 kjem ut i haust. «Rydland gjør to løfterike ting i sitt debutarbeid som umiddelbart forteller denne anmelderen at han har noe å fare med. For det første fremviser han en sterk litterær evne; mannen kan skrive. For det andre klarer han å gi det poetiske språket en relevans for oss som leser her og nå.» Marius Fossøy Mohaugen, barnebokkritikk.no

P O CK E T | P r i s c a k r 1 7 9 , ISBN: 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 9 6 5 U t g. oktober

Asbjørn Rydland (f. 1976) er frå Seim i Hordaland og bur i Oslo.

Hausten 2011 finn du mellom anna Agnes Ravatn sine skråblikk og Brit Bildøen på hennar veg opp og ned Adam Hiorths veg og på eit langt opphald i Hong Kong. Mette Karlsvik bloggar om mellom anna sin store fascinasjon for Island og Björk.


Fakta og dokumentar


H ISTOR IE

IDAR LIND

KRISTIN HATLEDAL

KVINNENE I RINNANBANDEN

KVINNEKAMP. HISTORIA OM NORSKE MOTSTANDSKVINNER

Ei ukjend kvinnehistorie

Ein livsfarleg kamp

Sydama Ragnhild Strøm var den første kvinna som vart verva av Henry Rinnan til tysk teneste. Heilt frå Rinnanbanden vart etablert på nyåret 1942, spelte kvinnene ei sentral rolle. Nesten ein fjerdedel av dei drygt 70 medlemmene var kvinner. Somme av kvinnene som gjekk inn i arbeidet for Rinnan, trudde dei gjorde ein heiderleg innsats for motstandsrørsla. Andre sympatiserte ope med fienden. Idar Lind fortel historia om kvinnene i banden av angivarar, torturistar og drapsmenn, ei historie som ikkje er fortald før.

129

Historikaren Kristin Hatledal syner at norsk motstandskamp under krigen også var kvinnene sin kamp. 26 norske kvinner miste livet på grunn av motstandsverksemd, og alt frå husmødrer med mann og barn til dristige ungjenter kasta seg inn i kampen mot okkupantane. Kristin Hatledal gir oss det breie biletet av norske kvinner sin innsats, samstundes som ho portretterer sentrale motstandskvinner som Anne Marie Breien, Dagmar Lahlum, Ingeborg Refling Hagen og systrene Helga og Aasta Stene.

H IS T OR I E | P ris c a k r 3 4 9 , ISBN: 97 8 8 2 5 2 1 7 5 1 5 8 U t g. septe mber

Idar Lind (f. 1954) debuterte som romanforfattar med Stengde dører i 1983. Sidan den gongen har han skrive ungdomsbøker, kriminalromanar, historiske romanar, dramatikk og sakprosa, mellom anna Norrøn mytologi. Frå a til å. Lind er busett i Trondheim.

H I S T O R I E | P ris c a k r 3 2 9 , ISBN: 9788252179040 U t g . septem ber

Kristin Hatledal (f. 1983) har mastergrad i historie frå Universitetet i Oslo. Masteroppgåva handla om Dagmar Lahlum. Hatledal kjem frå Stryn, men er busett på Lillestrøm.


S A M T I D O G D E B AT T

Oddmund Løkensgard Hoel

Alf Skjeseth

Mål og modernisering 1868-1940. Norsk målreising II

Sykle på vatnet. historia om Klassekampen Frå revolusjonær propaganda til kulturelitens og venstresidas daglege brød

FRÅ IVAR AASENS PIONERTID TIL MODERNE UTFORDRINGAR

131

Avisa Klassekampen er eineståande, også i europeisk mediehistorie. Frå dugnadsbasert idealisme i eit autoritært politisk miljø, har avisa utvikla seg frå maoistisk propagandaorgan på 1970-talet til pluralistisk suksessavis med høg kulturstatus og tverrpolitisk appell i vår tid.

Denne historiske framstillinga viser korleis den norske målreisinga er med på å skape nasjonen Noreg i siste halvdel av 1800-talet. Mellom 1868 og 1940 opplever målsaka ein eventyrleg framgang. Hoel drøftar korleis målreisinga får store problem med å møte tre utviklingsdrag: urbaniseringa, industrialiseringa og framveksten av arbeidarrørsla.

Den strevsame frigjeringa frå ml-rørsla har fått stor plass, men forfattaren har også med entusiastiske skildringar frå kollektiv idealisme og ueigennyttig innsats frå folk på golvet og lojale partimedlemer med og utan dekknamn. Ei eventyrleg historie om ei av dei få papiravisene i vår digitale samtid som stadig aukar i opplag. H IS T O R I E | P ris k r 4 2 9 , ISBN: 9 7 8 8 2 5 2 1 7 4 4 6 5 I S AL

Oddmund Løkensgard Hoel f. 1968 i Trondheim, busett i Jostedalen. Fyrsteamanuensis ved Høgskulen i Sogn og Fjordane. Ph.d. i historie ved NTNU i 2009. Var leiar i Noregs Mållag 1999-2002.

h istor ie | p r is k r 399,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 5 3 8 7 I SAL

Alf Skjeseth (født 1952 i Ringsaker). Har arbeidd som journalist i fleire redaksjonar, men lengst og hittil til saman 16 år i Klassekampen (innan- og utanriks), vaktsjef, redaksjonssjef mm, først i den turbulente og hendingsrike perioden 1976-1986, og no frå den nye suksessperioden frå 2005. Frå 1991 til 1995 var Skjeseth leiar på heiltid i Norsk Journalistlag.


BÅRD VEGAR SOLHJELL

TALE ER GULL

Sosialisme på ny – Frå meir til betre

Uventa utspel frå markant språkpolitikar

S A M T I D O G D E B AT T

SYLFEST LOMHEIM

Politiske refleksjonar

Talen er den avgjerande reiskapen for mennesket og det mest verdfulle vi har – i privatlivet, i samfunnslivet og i yrkeslivet.

133

«Kva bekymrar deg mest for dine eigne barn i framtida? Om dei skal få nok pengar? Eller om dei skal ha vener, god helse og bli lukkelege som vaksne? I følgje SSB skal Noreg bli 2-3 gonger så rike dei neste 50 åra. Vår generasjons store utfordring er ikkje lenger å sikre at vi blir så rike som mogeleg. Vi må setje oss andre mål. I staden for at vi skal få meir, må vi sjå kva som kan gjere at vi får det betre.»

Mennesket har plassert seg i eit triangel som består av tale, tekst og teknologi. Teknologibasert kommunikasjon er på frammarsj med stormsteg. Talen – den fysiske, ansikt til ansikt – blir gradvis meir marginalisert. Er vi laga for ei slik utvikling? Toler vi konsekvensane av det som skjer med oss og rundt oss? Aldri før har mennesket stått i ein slik situasjon – mellom langsam biologi og eksplosiv teknologi.

Dette er ei personleg farga historie om venstresidas og det raudgrøne prosjektet si framtid og grunngjeving. SV-nestleiaren skriv ærleg og innsiktsfullt om korleis tvil og dilemma kan og bør prege strategi og avgjerder i store og små saker. Ei modig og perspektivrik debattbok frå ein folkeleg sosialist. Ope og fordomsfritt kjem vi på innsida av det raudgrøne prosjektet; Ikkje i form av d EB AT T | P r i s c a k r 2 9 9 , IS BN: 97 8 8 2 5 2 1 6 6 4 9 1 U t g. septe mber

Sylfest Lomheim (f. 1945), professor i norsk og omsetjing ved Universitetet i Agder. I sju år gav han Språkrådet eit andlet og ei røyst som uredd, humørfylt og markant direktør og debattant. Har gitt ut fleire bøker, m.a. Språkteigen, Skrifta på skjermen og Språkreisa.

sladder, men refleksjonar kring det å regjere. Solhjell peikar ut sin visjon og retning for dette politiske kompromiss- eksperimentet, men også for sitt eige parti SV.

D E B AT T | P r i s c a k r 2 9 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 7 2 2 U t g . nov e m be r

Bård Vegar Solhjell (f. 1971) frå Sunnfjord, Sogn og Fjordane, er utdanna statsvitar. Han har vore nestleiar i SV sidan 2007. Kunnskapsminister 2007-2009, sidan det parlamentarisk leiar for SV. Han er gift, har tre born og bur i Son i Akershus.


Geir Hjorthol

Tilbaketrekninga

Statsfiende Wikileaks

Litteraturens politikk i Dag Solstads forfattarskap

- Korleis ei gruppe hackarar utfordrar verdas mektigaste nasjonar

Korleis skal vi forstå forholdet mellom litteratur og politikk – i dag? Med analysar av bøker frå tre ulike tiår i Dag Solstads særeigne forfattarskap undersøkjer Hjorthol korleis romanane hans, også etter samanbrotet i den revolusjonære utopien, er ein stad der det politiske kan dukke opp som nye måtar å sjå og skildre røynda på. Boka gjer synleg eit makt- og fridomsproblem som går som ein raud tråd gjennom heile forfattarskapen. Samtidig viser Hjorthol kor tett samanvoven den litterære forma er med den politiske og eksistensielle tematikken hos Solstad.

Korleis kunne ei handfull nettaktivistar klare å ramme supermakta USA og andre så hardt? Etter lekkasjar av hemmelege rapportar frå amerikanske ambassadar og dokument om krigen i Afghanistan og Irak har den amerikanske regjeringa erklært WikiLeaks som statsfiende. Under den omstridde frontfiguren Julian Assange har gruppa utfordra USAs sikkerheit og omdøme på det sterkaste. No blir dei forfølgde med alle midlar. Boka tar for seg personen Julian Assange, og kva som har drive han. Forfattarane Holger Stark og Marcel Rosenbach har følgt Assange og andre nettaktivistar i årevis, og også vore sentrale i Der Spiegel med WikiLeaksavsløringane. Dei gir oss eit første overblikk over fenomenet og utviklinga av WikiLeaks, eit eksklusivt innsyn i hackerverda, og forklarer kvifor statsløyndomar aldri meir er trygge.

S A M T I D O G D E B AT T

Marcel Rosenbach og Holger Stark

Boka legg premissane for debatten om det nye «mediedemokratiet»: Har folk flest rett til å vite statsløyndomar? Er WikiLeaks framtidas undersøkjande journalistikk, eller den farlegaste sida på internett?

135

Innleiing ved Tom Egil Hverven.

Frå tysk ved Guro Sandnes.

Dok ume n ta r | P r i s : 2 9 9 , ISB N: 97 8 8 2 5 2 1 7 9 7 6 7 U t g. se p t e m b e r / o k t ob e r

Marcel Rosenbach (f. 1972) og Holger Stark (f. 1970) er skrivande redaktørar i Der Spiegel, og har lang røynsle med journalistikk om media, datahacking og hemmeleg tenester. Dei har også jobba med WikiLeaks-avsløringar i Der Spiegel.

E S S AY | P r is 3 2 9 , ISBN: 9788252179880 U T G : o k t o be r

Geir Hjorthol (f. 1952), førsteamanuensis i nordisk litteratur ved Høgskulen i Volda. Dr. philos. 2011 ved NTNU på Dag Solstads forfattarskap. Tidlegare utgivingar: Populærlitteratur: Ideologi og forteljing (1995) og Forfattaren i eksil. Kjartan Fløgstad og biografien (1996).


E S S AY

GURI OG SIGRID SØRUMGÅRD BOTHEIM, KJERSTI OG INGRID ROGNES SOLBU (RED.)

Marta Norheim:

Friksjonar. Essay frå kulturelle grenseområde

SØSKEN ærlege og kjærlege tekstar om søsken

Om kritikk, kunst og litteratur

Søskenforhold er eit grunnmotiv i litteratur og kunst, eit motiv som er nært knytt til store tema som kjærleik, sjalusi, tilhøyring og identitet. Boka Søsken undersøkjer søskenskapet frå ulike perspektiv: personleg, etymologisk, naturvitskapleg, skjønnlitterært og visuelt.

137

Kritikaren Marta Norheim utforskar dei uklåre sonene som dannar seg i skjeringspunkta mellom kunst og samfunn, mellom natur og kultur. Dette fører fram til spørsmål som: Kvifor er det så mange vampyrar i populærkulturen og så mange personlege historier i skjønnlitteraturen? Er den som likar dårlege bøker eit dårleg menneske, eller er det dei som tenkjer slik som er dei dårlege? Kva har skjedd når deltakaren oppfører seg som ein tilskodar, og korleis kan eg vite at ei bok er god? Blir vi overflatiske av å storforbruke sosiale medier eller blir vi berre meir sosiale? Kva er forresten gale med overflata? Og kva er i gjære når det misbrukte ordet «natur» tek til å dukke opp i samfunnsdebatten? Alle essaya er nyskrivne.

Boka er eit samarbeid mellom Samlaget og tidsskriftet Ratatosk. Med bidrag frå: Gunnhild og Olav Øyehaug, Svein og Egil Nyhus, Vemund og Øyvind Solheim Ådland, Marte og Kirsti Huke, Anja og Mari Ulset, Kjersti Rorgemoen, Tomas Espedal, Juliane Rui, Henning Bergsvåg, Selma Lønning Aarø, Marita Liabø, Ero Karlsen, Vera Kvaal, Frode Grytten, Nina Goga, Hans Sande, Tor Eystein Øverås og mange fleire. E S S AY | P r is c a k r 2 9 9 , ISBN: 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 6 3 7 U t g. sep t embe r

Guri (f. 1978) og Sigrid (f. 1985) Sørumgård Botheim kjem frå Lesja og gav i 2009 ut romanen Ramstein pensionat. Dei bur i Trondheim og Oslo. Kjersti Rognes Solbu (f. 1979) bur i Bergen, er lærar og dagleg leiar i Landslaget for norskundervisning. Ingrid Rognes Solbu (f. 1985) bur i Trondheim og er produsent ved Teaterhuset Avant Garden.

E ssay | P ris K r 3 4 9 , ISBN: 9788252179736 U tg. oktober

Marta Norheim (f. 1955) er journalist og litteraturkritikar. Ho har arbeidd med ulike litteraturprogram i NRK radio, mellom anna Boktilsynet og Kulturnytt. I 2007 gav ho ut essaysamlinga Røff guide til samtidslitteraturen.


E S S AY

Smakebitar frå boka Søsken: «Vi er brødre og vi omkranser hele banen.» Henning H. Bergsvåg

139

«Noen ganger er jeg halv. Andre ganger er jeg dobbel.» Svein Nyhus «Hvordan skal jeg klare meg uten min søster; jeg klarer meg ikke uten min søster.» Thomas Espedal

« Storesøster Sarah er vakker, sterk og praktisk, ho er den konservative som veljer eit tradisjonelt liv. Ho giftar seg tidlig, flyttar frå Manhattan ut til ein stille forstad saman med britisk ektemann og tre barn. Veslesøster Emily er den frigjorte som vil skape sitt eige liv. Ho er ikkje like vakker som Sarah, men er tidlig mogen, smart og kjapp.» Frode Grytten «Det var ei tid då eg og bror min var venner. Bileta i albumet tyder på det.» Selma Lønning Aarø


E S S AY

Ragnar Hovland

JON FOSSE

Kunsten å komme heim og andre essay

ESSAY Fosse om teater og litteratur I 1989 gav Jon Fosse ut essaysamlinga Frå telling via showing til writing. Ti år seinare kom Gnostiske essay. Fosse sine essay har det lenge ikkje vore mogleg å få tak i. No er dei alle samla i éi bok, ei rik kjelde for den som vil bli kjend med Fosse sitt syn på mellom anna teater og litteratur, men òg med Fosse sjølv.

BLI MED HOVLAND HEIM Over 20 år etter essayboka Konspirasjonar (1990), er Ragnar Hovland tilbake med ei ny samling. Her møter vi lesaren og formidlaren Hovland på sitt beste. Vi får høyre om mellom andre Dickens, Jansson, Wodehouse, Brautigan, Vian, Bichsel, Queneau og Carroll. Kjensla av å komme heim opptrer i ulike samanhengar - det handlar om å finne sin plass både i livet og i litteraturen. Hovland lar oss ta del i sin eigen litterære kanon, og gjennom hans særeigne måte å gjenskape sine lesaropplevingar på, blir denne viktig også for oss.

141

I forordet til Gnostiske essay skriv Fosse: «Eg gir ut mi andre samling essay, og sit og tenkjer at det i framtida nok ikkje burde koma så mykje essayistisk skrift frå meg, det vesle eg veit kan seiast betre i andre språk.» Etter to essaysamlingar tok Fosse farvel med teorien. Han valde diktinga, men det hender han skriv noko meir teoretisk. Til slutt i denne boka finn du Skrivingas gnosis, eit essay som ikkje tidlegare har vore publisert på norsk.

E S S AY | P r is k r 3 5 9 , I SB N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 7 6 6 4 i sa l

Ragnar Hovland (f. 1952) er forfattar, humorist, skribent og ukulelespelar. Full av spenstige innfall, merkverdige karakterar og populærkulturelle referansar har han i snart 30 år gitt ut meir enn 40 bøker i alle sjangrar.

E S S AY | P r is k r 2 9 9 , ISBN: 9788252179705 U t g . sep t e m be r

Jon Fosse (f. 1959) blir rekna som ein av dei viktigaste norske forfattarane i vår tid. Tekstane hans er omsette til over 40 språk, og skodespela er sette opp snart 1000 gonger i heile verda. Fosse har motteke ei rekkje prisar i både inn- og utland, og er av kritikarar blitt omtalt som det 21. hundreårets Beckett.


E S S AY / H U M O R

JON HJØRNEVIK

Agnes Ravatn

FLUKTA FRÅ REKKEHUSET

Folkelesnad RAVATN TEK VEKEBLADET FRÅ MUNNEN

Heldigvis er det alltid ein utveg på ting. Heldigvis har også den ofte nokså fengslande kvardagen tusenvis av utvegar. Du kan berre gå frå alt utan å gi beskjed, du kan stikke til fjells, til skogs , eller til havs, du kan rømme inn i ei bok på tusenvis av sider , du kan flykte ned i ei flaske med noko sterkt, du kan forsvinne i ein fotballkamp, du kan drøyme deg vekk i ein pornofilm, du kan ringe til ein gamal slektning og sei at du kjem og blir nokre veker, du kan stele ein bil, du kan forlate verda i eit dikt, du kan gjere noko kriminelt og få politiet til å hente deg, du kan kjøpe deg eit tau, bli sjølvmordsbombar, du kan kle deg ut som julenisse, du kan hoppe av bussen, på eit busstopp eller i fart, du kan reise på ferie og ikkje komme tilbake, du kan hoppe av karusellen, du kan hoppe av flyet ditt om det mellomlandar i Romania eller gifte deg vekk i Afrika utan å legge att så mykje som ein post-it lapp til næraste familie.

Agnes Ravatn har tråla Narvesens bladhyller, og sett seg godt til rette i godstolen. Ho tar oss med til ei insisterande og til tider skremmande verd, der urealistiske ideal og massiv behovsskaping regjerer. Ein monotoni, i nummer etter nummer, som får oss til å stille spørsmål som: Kva er det eigentleg dei vil med oss, desse blada? Er det rein underhaldning og eskapisme, eller skildrar dei noko som for mange er ei verkelegheit? Agnes Ravatn tar jaktblada på kornet og pornoblada på dei mest erogene soner, ho lar blada tale for seg sjølv, men ho tar også bladet frå munnen. Les, lær og le.

Unge, gamle Ravatn er en av Norges morsomste og skarpeste skribenter. Cathrine Krøger, Dagbladet

E S S AY | P r is k r 3 2 9 , I SBN : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 6 6 1 i sa l

Agnes Ravatn (f. 1983) er forfattar og journalist frå Ølen i Vindafjord. På kort tid har ho etablert seg som ein frekk, lur, observant og morosam skribent med ein trufast fanskare. Ravatn debuterte med romanen Veke 53 i 2007 og gav i 2009 ut essaysamlinga Stillstand. Ho bur i Oslo og arbeider som journalist i Dag og Tid.

Det er eigentleg enkelt å flykte, men ikkje for alle. Jon Hjørnevik har prøvd å flykte frå det meste her i livet, mel-

143

lom anna overbetalte kjedelege jobbar, fjerne slektningar som vert for nære, snille kjærestar som vert for snille, altfor kåte hundar, illsinte tyskarar og godt isolerte rekkehus. Alt med blanda hell. Det har som regel enda med at han har flykta til eit nytt problem, og dette problemet gjentek seg. No har Jon Hjørnevik for femte gong rota seg vekk i ei diktsamling.

HUMOR | P r is c a k r 229,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 7 3 4 3 U t g . ok t ob e r

JON HJØRNEVIK (f.1970) er frå Voss. Han er komikar og står bak fleire humoristiske diktbøker på Samlaget.


ARNHILD SKRE

HULDA GARBORG – NASJONAL STRATEG I Noregs lagnadstime som ny, sjølstendig stat ville Hulda Garborg gje all si kraft for å skapa eit nytt Noreg, med norske røter, men i Europa. I denne rikt illustrerte biografien fortel historikar og journalist Arnhild Skre om alt det Hulda Garborg også var: Populær dramatikar og ein velorientert omsetjar med stort eige forfattarskap og omfattande journalistisk produksjon. Ho var ungdomsidol, forstadsbohem, kosthalds- og livsstilsreformator. Dessutan bunadsoppfinnar, husflidsgründer, grunnleggjar av Det Norske Teatret og ein av dei mest bereiste og samtidsorienterte kulturarbeidarane landet har sett. Slik blei ho ein utrøytteleg opposisjonell som kunne skjelva for småting i unge år, men som i vaksen alder tålte den beinharde norskdomskampen best av alle. Biografien fortel også nært og usminka om Huldas gjevande, krevjande og ukonvensjonelle samliv med Arne Garborg, ein av landets mest framståande forfattarar.

Ny biografi om Hulda Garborg (1862-1934).

B I O G R A F I | P ri s c a k r 3 9 9 , ISBN: 9788252173918 U t g . s ep t e m b e r

Arnhild Skre (f. 1952) har solid og mangslungen røynsle som kulturjournalist gjennom meir enn tretti år i NRK, Dag og Tid og Aftenposten. Ho er historikar av utdanning, har skrive fleire bøker, sist den kritikarroste biografien om Ragnhild Jølsen frå 2009. Skre har nylese alt Hulda Garborg har skrive, gått gjennom store brevsamlingar og reist i Huldas fotspor så vel i Noreg som i Danmark, Frankrike, Island, Italia, Polen, Sverige, Tyskland og på Færøyane.

BI O G R A F I

«Hva ved de om mig alle disse som tror sig berettiget til at holde Tale for mig fordi jeg har danset lidt med nogen Ungdommer og især fordi jeg er Garborgs Kone? Ingenting.»

145


Olav H. Hauge/Bodil Cappelen:

Dagbok 1924-1994 I utvaL

Brev 1970-1975

K U LT U R H I S T O R I E

OLAV H. HAUGE

GRIPANDE OM KJÆRLEIKEN MELLOM TO KUNSTNARAR

VERDSLITTERATUR OG FRUKTDYRKING I HARDANGER

147

Biletkunstnaren Bodil Cappelen hadde berre møtt den sky poeten gjennom diktinga hans, då ho i februar 1970 skreiv sitt første brev til Olav H. Hauge. Ho fekk svar, men dei møttest først i juni 1974. Cappelen var 44 år og braut opp frå eit ekteskap, mens den 22 år eldre Hauge hadde levd åleine til då. Breva endar med at ho flytter til han i april 1975.

Frå han var 15 år og fram til veka før han døydde, førte Olav H. Hauge (1908-94) dagbok. Med nær 4000 boksider av høgste litterære kvalitet er denne dagboka eineståande i sin sjanger, og ho har vore eit kult- og referanseverk sidan utgivinga i 2000. Det er refleksjonar om litteratur frå heile verda, iblanda tankar og hendingar frå kvardagen og fruktdyrkinga i Ulvik. Her er eit vell av fyndord, ordtak og originale aforismar. Hauge tek også med dei mørkaste stundene – som åra då han var innlagd på sinnsjukehus, samtidig som ein får innsyn i kva som er bakgrunnen for mange av dikta hans.

Ei rørande vakker kjærleikssoge – ein autentisk brevroman med lykkeleg slutt.

Redigert av Sverre Tusvik.

DAG B O K | P r i s c a . k r 2 9 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 6 9 2 U t g . S ep t e m b e r

Olav H. Hauge (1908 -1994). Gartnaren frå Ulvik kalla seg gjerne sjølv «ein vanleg arbeidsmann». I tillegg til eigne dikt gav han ut fleire samlingar med gjendiktingar av engelsk, fransk og tysk lyrikk. Olav H. Hauge var både klassisist og modernist; han kjende og brukte mange strofeformer og poetiske verkemiddel. Dikta hans har ein eineståande appell på tvers av generasjonane og han er omsett til 25 språk.

BR E V | P r is k r 299,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 7 0 8 i sal

Bodil Cappelen (f. 1930) er biletkunstnar. Olav H. Hauge (1908 -1994). Gartnaren frå Ulvik kalla seg gjerne sjølv «ein vanleg arbeidsmann». I tillegg til eigne dikt gav han ut fleire samlingar med gjendiktingar av engelsk, fransk og tysk lyrikk. Olav H. Hauge var både klassisist og modernist; han kjende og brukte mange strofeformer og poetiske verkemiddel. Dikta hans har ein eineståande appell på tvers av generasjonane og han er omsett til 25 språk.


H O BBY , M AT O G DR IKK E

ERLING LÆGREID

KARIN HOLMBERG

NÆRGÅANDE SKISSER

Stilige sting

Varmt utleverande om spennande personar

Broderi er ein av dei eldste tradisjonane i Norden, samstundes har det å brodere aldri vore så trendy og moderne som det er no. Stilige sting inneheld kring 40 moderne mønster inspirerte av svenske landskapsbroderi, alt frå broderte hettejakker til dukar. Karin Holmberg lyftar fram mange av dei tradisjonelle svenske broderisaumane og bruker dei i nye og uventa kombinasjonar. Her finn du broderitips til både klede og innreiing. Det einaste du treng, er nål og tråd!

Den mildt sarkastiske og slagferdige NRK-medarbeidaren leverer usminka og nærgåande miniportrett av vel 40 personar i norsk kultur- og samfunnsliv. Med varme og sympati syner desse minneglimta delvis ukjende episodar og sider ved personar som har vore med og prega den nære fortida vår, som Jens Bjørneboe, Karl Evang, Agnar Mykle, Tarjei Vesaas, Olav H. Hauge, Halldis Moren Vesaas, Jakob Sande, Geirr Tveitt, Hartvig Kiran, Einar Gerhardsen, Torolv Elster, Kåre Fostervoll, Harald Sæverud, Marie Takvam, Inger Hagerup, Aslaug Vaa, Ola Raknes, Mosse Jørgensen, Per Aabel, Arnljot Eggen, Erik Bye, Guttorm Hansen, Arthur Klæboe og Einar Førde.

149

Alle er døde, men i sin uvørdne, egosentriske, direkte og særeigne stil evnar Lægreid å vise kor levande dei var. P ORT R E T T | P r i s c a k r 2 9 9 , ISBN: 9788 2 5 2 1 7 9 8 3 5 U t g. a ugu s t

ERLING LÆGREID (f. 1939) er forfattar og journalist og jobba i NRK frå 1970 til 2009. Han arbeidde i Barne- og Ungdomsavdelinga og var programleiar i «Ungdommens Radioavis», Flimra og Søndagsavisa. Han var også med på å etablere radiomagasinene Ekko og Dagsnytt 18 og har vore ansvarleg for ei rekkje kulturprogram i P1 og P2.

H O B BY | P r i s c a k r 3 7 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 8 8 3 U t g . au gu s t

Karin Holmberg (f. 1981) er utdanna på Handarbets Vänners Skola i Stockholm. Ho fekk stor merksemd med eksamensutstillinga der ho hadde bordert landskapsbroderi på ferdige klede frå H&M.


H O BBY , M AT O G DR IKK E

GUNDA DJUPVIK

Erica Laurell

Heilt hekla

SMALHANS

ALT KAN HEKLAST!

God mat på lågbudsjett

Svenske Erica Laurell heklar alt frå grytelappar, tevarmarar, lampeskjermar, lysestakar og leiker til bikiniar, slips, vesker, smykke og øyredobbar. Heilt hekla er proppfull av sterke fargar og tydelege mønster. Oppskriftene varierer frå det heilt enkle til det meir kompliserte. Boka inneheld òg grunnleggjande forklaringar på ulike hekleteknikkar. Erica Laurell har hekla sidan ho var fem år, og vil vise at ein kan hekle nesten kva som helst. Ei bok for alle som er hekta på hekling!

Det er viktig å ete god mat i tronge tider – då treng ein det mest! Her finn du oppskrifter på sunn og rask mat som ikkje kostar så mykje, både tradisjonsrike norske retter og eksotisk mat som er lett å lage sjølv. Du finn sunne og næringsrike supper, smakfulle middagar for kvardag og fest, gode småretter, søte og herlege dessertar, og sjølvsagt kaker til store og små. Fingermat og smakfulle dippar høyrer òg med.

151

Boka inspirerer til å gå i gang på kjøkkenet med lyst og glede. Her får du også gode råd om korleis handle inn smart og økonomisk, korleis oppbevare maten lengst mogleg og kva du til kvar tid bør ha i skap og skuffer. God appetitt!

HOBBY | P r i s k r 3 7 9 , ISBN: 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 8 7 6 i s al

erica laurell er designar med utdanning frå Studio Bercot i Paris, ein av verdas mest velrennomerte moteskular.

KO K E B O K | P r i s c a k r 2 9 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 6 6 8 U t g . au gu s t

Gunda Djupvik (f. 1966) er ivrig heimekokk, har fast matspalte i Sunnmørsposten og skriv om mat, parfyme og kjærleik i den populære bloggen altgodt.no. Gunda er frå Leikong på Sunnmøre, er utdanna jurist og bur og arbeider no i Oslo


Martin Johansson

Enklare brød

SURDEIGSBRØD

HERLEGE OG ENKLE BRøDOPPSKRIFTER

Oppskrifter og tips frå ein heimebakar

Enklare brød handlar om brød ein kan bake kvar som helst og når som helst, utan å kna og elte. Ein treng verken kjøkkenmaskin eller sterke armar, berre ein omn. Johansson nyttar ulike metodar for å få brødet saftig og godt. Lang hevetid er ein måte, medan andre brød kan bakast på ein ettermiddag. Blant oppskriftene finst alle typar brød, lyse og mørke, mjuke og harde.

«Eg elskar brød. I fleire år har eg bakt alt brødet vårt sjølv. Oftast med surdeig. Eg bakar klassiske rugbrød, men også lyse brød. Mange trur at surdeigsbrød alltid er mørke, harde og beiske. Slik er det ikkje. Nokre av dei beste brøda mine er høge, luftige brød som eg bakar på surdeig av kveitemjøl.»

H O BBY , M AT O G DR IKK E

Martin Johansson

153

Martin Johansson har skapt bakefeber med denne boka i Sverige, og har også gitt ut boka Enklare brød, om kna- og eltefrie brød.

Svenske Martin Johansson driv den svært populære bloggen Pain de martin, som har hatt eit besøk på 3,5 millionar sidan oppstarten. Enklare brød vart hausten 2010 kåra til Årets beste brødbok i Sverige.

Å bake med surdeig er så enkelt som berre det – og samstundes eit mysterium. Boka tek for seg ulike omgrep kring surdeig, oppskrifter på fleire typar deigar, ho viser korleis ein startar og matar ein surdeig, og gir råd om korleis ein bakar for å få best resultat.

M AT | P r i s k r 2 9 9 , ISBN: 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 8 6 9 i s al

Svenske Martin Johansson driv den svært populære bloggen Pain de martin, som har hatt eit besøk på 3,5 millionar sidan oppstarten. Enklare brød vart hausten 2010 kåra til Årets beste brødbok i Sverige.

Her får du gjennomprøvde oppskrifter, underhaldande tekstar og tips, og til slutt ei ordliste over viktige baketermar.

KO K E B O K | P r i s c a k r 2 9 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 6 7 5 U t g . sep t e m be r


H O BBY , M AT O G DR IKK E

Ruth Hege Holst

I Huldas kjøkken

Det lyser i stille grender

Den allsidige kokken Ruth Hege Holst har late seg inspirere av Hulda Garborg. Forfattaren og kulturformidlaren Hulda Garborg (1862-1934) gav i 1898 ut kokeboka Heimestell. Holst har tatt utgangspunkt i dei beste rettane frå Heimestell og modernisert og tilrettelagt dei for dagens kjøkken. Dessutan har ho sjølv skapt nye rettar og smakskombinasjonar. Holst gjer som Hulda, ho kombinerer det beste frå det tradisjonelle og det moderne kjøkenet. Her finn du oppskrifter på flatbrød med spennande dippar, steikt makrell med sennep, gratinerte pannekaker, salatdressingar, suppekraft, baccalao og mykje, mykje meir.

Dei kjære julesongane 155

Dette er boka for dei som ikkje kjenner seg heilt støe på alle versa i julesongane. Med denne boka i handa kan du syngja meir enn første verset når du går rundt juletreet eller er samla med familien til juleselskap. Boka inneheld 30 julesongar og salmar, fleire av dei trykte i begge målformer.

Boka er gjennomillustrert av fotograf Tove Kristin Breistein.

Ko k eb ok | P r i s 3 9 9 , ISB N: 9 7 8 8 2 5 2 1 7 9 3 5 4 U T G. A ugu s t

Ruth Hege Holst er ein allsidig kokk med lang og brei erfaring, mellom anna som dagleg leiar ved Gastronomisk Institutt. No er ho leiar av Norges Kokkemesteres Landsforening (NKL).

S o n g h e f t e | p r is 1 1 9 , ISBN: 9788252179682 U t g : o k t ob e r


Vi minner om bestseljarane v책re


Anna gavalda

Ein vakker dag

SAMAN ER EIN MINDRE ALEINE

sommarleg feelgood

DEN POPUL ÆR E FR ANSK E FORFAT TAR EN HAR T EK E NOR EG MED STOR M

Simon, Garance og Lola, tre vaksne sysken, stikk av frå eit familiebryllaup som ser ut til å bli ein prøvelse. Dei besøkjer heller den yngste broren sin, Vincent, som er guide ved eit slott i hjartet av Tours-området. For ei stund gløymer dei barna, ektefellane, skilsmissene og alle plikter, og bestemmer seg for å nyte ein siste dag saman, slik det var i barndommen. Denne boka er lett, øm og full av humor, ein hyllest til gode syskenrelasjonar, til irriterande svigersystrer, til franske vinar og bakeri. Omsett av Tove Bakke.

B AC K L I S T

Anna gavalda

159

Saman er ein mindre aleine er ei stor og medrivande forteljing om fire menneske, Camille, Philibert, Franck og Paulette, som av ulike grunnar kjem til å møtast. Det er ein kjærleiksroman, ein roman om livet, om relasjonar og kokkekunst. Handlinga utspelar seg i området rundt Eiffeltårnet i Paris. Omsett av Tove Bakke. Rom an | P r is K R 2 9 9 , IS BN: 97882521 7 5 6 2 2 | I s a l

ro m a n | P r i s K R 1 3 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 6 9 9 2 8 | I s a l

Anna gavalda

lykka er ein sjeldan fugl

Kjenn ditt hjartA falle

DEN VERKELEGE FAMILIEN SIN FINN EIN UNDERVEGS

PERFEKT GÅVEBOK Her er den nye diktskatten! I denne vakre gåveboka har vi plukka ut det beste av det våre fremste diktarar har skrive.

Den suksessrike arkitekten Charles Balanda nærmar seg femti. Forholdet til kona Laurence blir stadig kjøligare, og grunnmuren i livet hans byrjar å breste. Når han får eit usignert brev med meldinga «Anouk er død», strøymer minna på. Charles leitar seg tilbake mot hendingar og menneske frå ungdomstida, og på vegen møter han Kate, ei kvinne som absolutt ikkje lever noko A4-liv. Som i Saman er ein mindre aleine vil ein også her kjenne seg igjen i det fargerike språket, den kjappe humoren og den store medkjensla.

Omsett av Tove Bakke. rom an | p r is K R 1 4 9 , ISB N: 97882521 7 6 0 3 2 | I s a l

Du vil finne dei gamle kjende og kjære dikta av Rolf Jacobsen, Halldis Moren Vesaas, Jon Fosse, Gunvor Hofmo og Olav H. Hauge, dikt som vil stå til evig tid, og som du vil lese om og om igjen. I tillegg til meir enn hundre andre dikt frå den nye forfattargenerasjonen. Boka er tematisk ordna og kan brukast av alle som er glad i dikt eller som treng eit dikt. ly r i k k | P RI S KR 3 9 9 , isbn: 9788252177602 | i sal


Tonje Glimmerdal

Rekrutten

BR AGEPR IS V INN AR 2 0 0 9

M Ø T J A M E S O G che r ubG J E N G E N F OR FøR S T E GONG!

Her er latter, drama, tårer og musikk, og romanen gir assosiasjonar til Johanna Spyris Heidi og ikkje minst Astrid Lindgrens univers.

Boka vart kåra til beste tyske barnebok av Die Zeit i 2010.

161

Hovudpersonen er 12-årige James Adams, som kjem på barneheim etter at mora døyr. James får raskt tvilsame venner, hamnar i slåsskampar og blir arrestert for tjuveri. Men då CHERUB oppdagar hans skjulte talent, byrjar eit nytt liv som spion.

Illustrert av Åshild Irgens. «Ei herleg boblande bok, fylt av fart og sjølvtillit.... Ein bør unne ungane sine eit besøk i Glimmerdalen!» Gerd Elin Stava Sandve, Dagsavisen

B AC K L I S T

ROBERT MUCHAMORE

Maria parr

NO OGSÅ SOM LYDBOK: Lydbok | P r i s KR 2 4 9 , ISB N: 978 8 2 5 2 1 7 6 0 9 4 | I s al B ar n | P r i s K R 2 4 9 , IS BN: 978 8 2 5 2 1 7 4 0 3 8 | I s a l

I denne første boka i serien følgjer vi rekrutteringa av James til organisasjonen og den knallharde opptaksprøven: 100 dagar med smertefull grunntrening. Han får også sitt første oppdrag, å infiltrere ei gruppe øko-fanatikarar som har planar om biologisk terror. Kor store sjansar tør han å ta? Møt også veslesystera Lauren, og Kyle, Kerry og resten av CHERUB-ane!

Omsett av Øystein Rosse. Bar n | P r is K R 179,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 5 4 1 7 | i s a l

Maria parr

Vaffelhjarte

ROBERT MUCHAMORE

Kokainkongen

BR AGEPR ISNOMINE R T 2 0 0 5

D OP , R A S K E B I L AR O G VÅPEN!

I denne boka følgjer vi to svært oppfinnsame niåringar gjennom liv og vaffelrøre eit heilt år. Ofte går det litt over styr i den vesle vika deira. Og innimellom alt leven og latter fortel Trille lågmælt om alvor og sorg i eit ni år gammalt liv, og om redsla for å miste dei han er glad i. Illustrert av Bo Gaustad. Boka vert filmatisert av NRK og kjem på TV hausten 2011.

NO OGSÅ SOM LYDBOK: Lydbok | P r i s KR 2 4 9 , ISB N: 978 8 2 5 2 1 7 6 0 8 7 | I s al B ar n | P r i s K R 2 4 9 , IS BN: 978 8 2 5 2 1 6 6 5 9 0 | I s a l

Keith Moore er Europas største kokainkonge. Politiet har lenge prøvd å få han i fengsel. No er fire CHERUB-agentar sette på saka. Kan dei infiltrere Keith Moores organisasjon når tallause forsøk frå politispanarar har vore mislykka? James Adams må byrje i det små med å deale for småkriminelle narkolangarar og lære seg denne farlege undergrunnsverda å kjenne. Han veit han må gjere eit eksepsjonelt stunt, dersom han skal vinne tillit hos kokainkongen sjølv. Omsett av Øystein Rosse. Bar n | P r is K R 179,IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 5 4 2 4 | i s a l .


OLE JONNY EIKEFJORD

gourmet for folket

Go d gi t å bo rt

GODT Å GI BORT I denne vakre og inspirerande boka har vi samla oppskrifter og framgangsmåtar for korleis du lagar herleg mat og drikke som presang – og korleis du pakkar det lekkert inn. Her er alt frå pesto, syltety, paté, egglikør, karamell, sursild og brød til heimelaga piknikkorger, nydeleg sjokolade, småkaker og mysli. Boka har enkle oppskrifter, er herleg å bla i og vil gi deg inspirasjon og lyst til å gi vekk smakfulle gåver i flott innpakning.

B AC K L I S T

Guro Usterud, Nina Dreyer Hensley, Jim Hensley og Ann- Kristin Møsth Wang

I Noregs vakraste kokebok lærer du å lage dei lekraste og mest smakfulle treretters menyar. Du kan handle inn alle råvarene i ein heilt vanleg daglegvarebutikk same dag, og du blir losa gjennom oppskriftene steg for steg. Boka fokuserer på sunne råvarer som er tilgjengelege over heile Noreg. Du finn også tips om ost og vin.

M at o g d r i k k e | P r i s KR 2 4 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 8 0 4 3 | I s a l

Usterud • Dreyer • Hensley • Wang

M at o g dr ikk e | P r i s KR 3 9 9 , IS BN: 97882521775 7 2 | i s a l

163

«En praktfull gavebok som oser av overskudd i alle ledd; luksuriøs utforming, folkelig og lærerik i tilnærmingen og sanselige bilder som ikke bare treffer øyet, men også begjæret.» Karin Muri, VG

Åsta Østmoe Kostveit

Ta til takke Svært populær bok om takkebakst i Noreg. Her kan du lære å bake lefser, flatbrød, sveler og anna som kan steikjast på takke. Boka inspirerer deg til å ta fatt på lefsebakinga! Inneheld oppskrifter. Illustrert.

Feta med mynte i olje Ingrediensar

300 g fetaost 1 neve mynte 1/2 sitron i skiver god og mild olivenolje

Åsta Østmoe Kostveit (f.1932) bur i Rauland. Ho er initiativtakar til studiet om tradisjonsmat ved Høgskulen i Telemark og har gitt ut fleire kulturhistoriebøker.

frAmgangsmåte

Skjer osten i bitar. Legg ingrediensane lagvis i eit pent glass og hell over olje til alt er dekt.

M at o g d r i k k e | P r i s KR 3 8 9 , IS B N : 9 7 8 8 2 5 2 1 6 6 6 2 0 | I s a l


Terri Shea

Norske vottar og vantar

Selbuvotten

Dyremønster og andre figurar frånorsk strikkearv

Selbuvotten er Noregs mest populære strikkeplagg, og han blir strikka av stadig nye generasjonar. Her får du vite alt du treng for å komme i gang med strikkinga! Over 30 oppskrifter til ulike selbuvottar gir deg framgangsmåten trinn for trinn. Boka er illustrert med fargebilete og mønsterskjema.

Dette er ei vakker praktbok om tradisjonelle norske votte- og vantemønster presentert på lettfatteleg vis for nye og gamle strikkarar. I tillegg til dyremønstra viser landets beste strikkeforfattar også måtar du kan bruke mønster med stjerner og roser, på for eksempel luer og puter, og gir deg dermed eit skattkammer du kan hente inspirasjon frå.

Omsett av Annemor Sundbø.

H o b by | P r i s K R 3 9 9 , ISB N : 9 7 8 8 2 5 2 1 7 5 2 2 6 | I s a l

KATHRINE GREGERSEN

strikk til Nøstebarn Denne strikkeboka inneheld oppskrifter til dei populære strikkeplagga frå Nøstebarn-butikkane. Her er oppskrifter på mjuke genserar og bukser, vottar og sokkar til babyar og større barn, men også plagg for vaksne og teppe, sjal og skjerf. Oppskriftene er enkle å følgje også for deg som ikkje har strikka på ei stund, og dei mange fargebileta i boka gir inspirasjon til å gå i gang med lekre ullplagg for store og små. H o b by | P r is K R 399, - | ISB N: 9788252177725 | i s al

B AC K L I S T

Annemor Sundbø

H o b by | P r i s K R 3 7 9 , ISB N : 9 7 8 8 2 5 2 1 6 9 9 5 9 | I s a l

165


Syn og Segn

S YN OG SEGN

Abonner på

Tidsskrift for kultur, samfunn og politikk Bli abonnent på Syn og Segn, eit tidsskrift som både er tradisjonsrikt og moderne. Vi tar opp aktuelle tema om kultur, samfunnsliv, litteratur, politikk og språk. Vi gir deg nye ting å tenkje på, spennande lesestoff og overraskande vinklingar. Skribentane våre er både dei nye, unge stemmene og dei erfarne og solide forfattarane. I 2010 er Syn og Segn kåra til Årets Tidsskrift, både i Noreg og i Norden. Årets nordisk tidsskrift 2010: «Syn og Segn er eit moderne og aktuelt tidsskrift i beste tyding av ordet. Det inneheld interessante, velskrivne, grundige og personlege artiklar. Tidsskriftet har stor breidd både i sjanger og tema. Syn og Segn gir lyst til å lese meir og tenkje vidare sjølv, og juryen anbefaler det på det varmaste.» (nordisk jury) Årets norske tidsskrift 2010: «Syn og segn kjennetegnes av uforutsigbare og overraskende vinkler og temavalg. Det er et spennende og lesbart tidsskrift som tør gå egne veier. Syn og Segn redigeres med humor og snert, og er et ujålete og relevant tilskudd av høy kvalitet til den norske tidsskriftfloraen.» (norsk jury) Som abonnent får du mange fordeler: • Syn og Segn rett i postkassa fire gongar i året • blir medlem i Det norske Samlaget og rabatt på bøker • fire hundre sider godt lesestoff i året Abonnement: privat: 395, student: 349, bedrift/institusjon: 499 Bestill på www.synogsegn.no eller ring 48319285

167


8 0 º a u st fo r B i rd l a n d 64 A d a m H i o r t h s ve g 2 7 A l l e m a n n i fo r s v a r 1 1 1 A r m a n e m i n e h a n d l i n g ar 68 Av t r yk k 2 8 B a rc el o n a - g j e n g e n 1 1 0 Barnas eigne vitsar 107 B et r e , i k k j e m e i r ( a . t . ) 133 Bikubesong 62, 63 B i r k og B a rc el o n a - g j e n g en 111 B j ø r n e n A l f r e d og h u n den S amuel 98 Bli Björk 32 B l o d p å h e n d e n e 1 1 4 , 121 Brev 1970–1975 147 D a g b o k i u t v a l 1 9 2 4 – 1 994 146 D e n h e st e n e r av s n ø 1 3, 73 D e n m ø r ke e n g el e n 4 5 D e n s j u a n d e b r ø n n e n 49 D e n st o r e b o k a o m d e n v ille un g en 99 D e s p e r at e p e r s o n a r 5 6 D et ly s e r i st i l l e g r e n d er 155 D et ek t iv S m a r t b a r t og s abot a sjen på badet 102 D i k t k a m m e r et 6 6 D r a ke g u t e n 1 2 4 D r a ke g u t e n . M e d el d i hjar t et 119 D r a p et 1 1 8 Draumar 93 D ro n n i n g a 1 0 9 D u e r h e r i g j e n og a l t e r for andr a 42 D y st o p i a I I I 1 2 0 E g el sk a r og h at a r 6 7 E g e r i k k j e r e d d , e g e r ik k je redd 54 E i n v a k ke r d a g 6 0 , 1 5 8 E n d el i g b æ s j ! 8 8 E n d el i g s m å s ø s ke n ! 8 9 Enklare brød 152 E s s ay 1 4 1 Ev i g s k a l d ø d e n ve r a 3 3 F a n g e 5 9 . t at e r p i g e 5 9 F a r og s o n ( S og a o m P j ak k) 39 Fiolinane 57 Flukt a 117

F luk t a frå rek kehuset 1 4 3 F lyt ande bjør n 62, 6 3 F lytår n 55 F olkele snad 142 Fr ik sjonar, e s s ay frå k u l t u r el l e g r e n s e o m r å d e 1 3 7 Få me g på, for f aen 6 1 Glødepunk t 36 G odt å gi bor t 162 G our met for folket 1 6 3 H ard er mit t lands lov 2 1 , 3 4 H ar r y og Iv ar s det ek t iv by r å 1 0 1 Heidi 106, 160 Heilt hek la 150 Henr ik And 23, 92 Hjar t emek anik k 11, 7 2 Huld a G arbor g – Na s j o n a l st r at e g 1 4 4 , 1 4 5 I denne søt e somma r t i d 4 4 I Huld a s k jøk ken 15 4 Indianar ar 54 K a s ser 74 K jenn dit t hjar t a f al l e 1 5 9 K lar, ferdi g , spøk ! 9 5 K lar a k an – myk je r a r t o m k l e d e! 1 0 0 K limabok a 115 Kok ainkon g en 161 Kom, la os s la g e fe st ! 9 1 Kore a . Noveller om k j ær l e i k 3 7 Kor t are pros a 30 Kor t are st yk ke 71 Kor t e d a g ar, endelau s e n et t e r 7 0 Kunst en å komme h e i m og a n d r e e s s ay 1 4 0 Kv innek amp. Hist or i a o m n o r s ke m o t st a n d k v i n n e r 1 2 9 Kv innene i Rinnanb a n d e n 1 2 8 L andet under isen 3 7 , 1 0 1 , 1 2 2 L ir um lar um 75 Lyk k a er ein sjeld an f u g l 1 5 8 Lyk kefelt et 53 Mamsell Iver sen 58 Mar i og Ma gnus flyt t a r i n n 9 4 Mark i Marco 120, 12 3 Meir enn re gn 64 Meist eren Ma 48 Mopp og Mik ko elsk a r dy r 8 7 Mopp og Mik ko elsk a r k j ø r et ø y 8 7 Mopp og Mik ko elsk a r m at 8 7

R EGIST ER

T ittelregister

169


F orfattarregister Aust i g ard , E dmund 2 6 Ba guley, E lis abeth 9 5 Ba s so, Aina 59 Ber g , Sunniv a Rellin g 1 6 , 1 1 3 Ber g e , A tle 110 Bildøen, Br it 27 Bjark adot t ir, Björk 9 1 Bjørlo, G eirdis 28 Botheim, Gur i Sør um g å rd ( r e d . ) 1 3 6 Botheim, S i gr id Sør u m g å rd ( r e d . ) 1 3 6 Br uheim, Ma gnhild 1 1 4 , 1 2 1 Bør ja , Mar ia (red .) 6 6 C appelen, Bodil 147 C at ullus , G aius Vale r i u s 6 7 D ale , Hilde gunn 68 D anis , D aniel 69 Djupv ik , Gund a 151 Duff y, C arol Ann 70 E ikefjord , Ole Jonny 1 6 3 E ikemo, Mar it 29 F olke st ad , Anna 22, 9 2 F os se , Jon 30, 71, 14 1 , 1 5 9 F ox , P aula 56 G av ald a , Anna 60, 1 5 8 , 1 5 9 Gre g er sen, K athr ine 1 6 5 Gr yt t en, Frode 62–6 4 , 1 3 6 Grøt an, Tere s a 100 H ans sen, S i gr id Mer et e 1 0 2 H atled al , Kr ist in 12 9 H au g e , Olav H. 146, 1 4 7 , 1 5 9 Hensley, Jim 162 Hensley, Nina Dreye r 1 6 2 Hjemås , Rune 54 Hjor thol , G eir 135 Hjør nev ik , Jon 143 Hoel , Oddmund Løke n sg a rd 1 3 0 Hofmo, Gunvor 159 Holmber g , K ar in 14 9 Holst , Ruth He g e 15 4 Holv ik , In g v ild 53 Hovland , R a gnar 31 , 9 8 , 1 4 0 Iver sen, Kr ist ina L e g a n g e r 1 0 , 7 2 Jacob sen, Rolf 159

R EGIST ER

M o p p og M i k ko el s k a r t in g 86 My st e r i et m e d t r e n i n g s -narkomanen 112 M å l og m o d e r n i s e r i n g 1868–1940. Nor sk målreisin g II 130 N o r s ke vo t t a r og v a n t a r 164 N ær g å a n d e s k i s s e r 1 4 8 Paradishagen 41 Po l i t i h u n d e n F a l k p å o ppdr a g 19, 103 Po ly fe m fo r v a n d l a 4 8 R ek r u t t e n 1 6 1 Ro m ve d h avet 6 2 S a i ko 1 1 6 S a m a n e r e i n m i n d r e a l eine 60, 159 S a m t a l e ve n t a r 2 9 S a n k t Sv i t h u n s g å t e 4 3 S el b uvo t t e n 1 6 5 S e p a r at o r 3 5 Sjaber vik 38 Smalhans 151 Smil ut an smilar 76 Solange 48 Solskinsbussen 26 S t at sfi e n d e W i k i l e a k s – korleis ei gr uppe hac k ar ar utfordr ar ve rd a s m ek t i g a st e n a s j onar 134 S t i l i g e st i n g 1 4 9 S t i l l e n at t 3 1 St jerne ut an land 47 S t r i k k t i l n ø st eb a r n 1 6 5 S u rd e i g s b r ø d 1 5 3 Sy k l a p å v at n et . H i st o r ia om K la s sek ampen 131 S ø s ke n 1 3 6 Ta t i l t a k ke 1 6 3 Ta l e er g u l l 1 3 2 T h u n d e r Ro a d 5 2 T i l b a ket r ek n i n g a . L i t t er at urens polit ik k i D a g S olst ads fo r f at t ar sk ap 135 To n j e G l i m m e rd a l 1 0 6 , 160 T r e st y k ke 6 9 U t fo r 1 7 , 1 1 3 Va f fel h j a r t e 1 0 4 , 1 0 5 , 160 Ve n n e r i n g e n 1 1 4 , 1 2 1 Ve s l ef a n t e n s t a l b o k 9 0 Vi som aldri sa hore 46 V i n d a u g a i m at s a l e n vender mot fjorden 32, 55 Wro c ł aw 1 5 , 4 0

171


S olbu , K jer st i Rogne s ( r e d . ) 1 3 6 S olhjell , Bård Ve g ar 1 3 3 S or tland , G aut e M. 4 2 Spyr i, Johanna 106, 1 6 0 S t ai, K ar i 86, 87 S t ark , Hol g er 134 Sundbø, Annemor 1 6 4 Sunne , L inn T. 116 Tafdr up, P ia 47 Tarkos , Chr ist ophe 7 4 T imberlid , Rune 43 Tork ildsen, Ter je 12 0 , 1 2 3 Tor v und , Hel g e (red . ) 6 6 Trohau g , R a gnfr id ( r e d . ) 1 0 7 Tus v ik , Sver re (red . ) 1 4 6 Ust er ud , Guro 162 Ve s aa s , H aldis More n 1 5 9 Wander, Fred 49 Wan g , Ann-Kr ist in M ø st h 1 6 2 Øg lænd , F inn 75 Øk land , E inar 76 Øv st en g , Gyr id Axe 9 3

Illustratørregister Breist ein, Tove Kr ist i n 1 5 4 Brek ke , Mona 112 D ybv i g , P er 101 Er ik s son, Ev a 99 F iske , Anna 108 G aust ad , Bo 105, 16 0 Ir g ens , Åshild 108, 1 6 0 L andsem, In g er 94 L indsey, Mar ion 95 Lyst ad , Hennin g 109 – 1 1 1 Møk leby, P er R a gnar 9 3 Ok s and , E lla 100 S c hös sow, P et er 98 Sk yllin g st ad , Odd H e n n i n g 1 0 3 S t ai, K ar i 108 S t røm, Tonje 106

R EGIST ER

J o h a n s s o n , M a r t i n 1 5 2 , 153 J u n g st e d t , M a r i 4 4 , 4 5 K a r l s v i k , M et t e 3 2 , 5 5 Ko l d e n , R a g n h i l d 3 3 Ko st ve i t , Å st a Ø st m o e 163 K ro ke n & Ko l d e n 3 3 K ro ke n , V i gd i s 3 3 K v æ ve n , To r e 2 0 , 3 4 Ky r k l u n d , W i l ly 4 8 K aasa, Erlend 52 L a r s e n , L iv O d d r u n 1 0 9 L a u r el l , E r i c a 1 5 0 L e i k vo l l , J a n Ro a r 5 7 L i l l e g r ave n , R u t h 9 4 L ind, Idar 128 L i n d g r e n , B a r b ro 9 9 L o m h e i m , Sy l fe st 1 3 2 L u n d st e n , C a m i l l a 8 8 – 90 Lægreid, Erling 148 Løvåsen, Sigmund 58 M el b e r g , E n el 3 5 M el ø y, S i g r i S a n d b e r g 115 M u c h a m o r e , Ro b e r t 1 1 7, 118, 161 My k l eb u st , H i l d e 3 6 M æ h l e , L a r s 3 7 , 1 0 1 , 1 22 Nilssen, Olaug 61 Norheim, Mart a 137 N ø r v å g , To n e 1 8 , 1 0 3 O r t e n , Ø y st e i n 3 8 P a r r, M a r i a 1 0 4 – 1 0 6 , 160 P e d e r s e n , S i g n e O l a u g 112 R av at n , A g n e s 1 4 2 R i s e - Ly n u m , N a n a ( r e d .) 107 Ro s e n b a c h , M a rc el 1 3 4 Rui, Juliane 12, 73, 136 Ry d l a n d , A s b j ø r n 1 1 9 , 124 S a g e n , Ro l f 3 9 S a n d ah l , Ro n n i e 4 6 Sh e a , Te r r i 1 6 5 S k a r et , E r l e n d F l o r n e s 14, 40 S k j e s et h , A l f 1 3 1 Skre, Arnhild 144, 145 Sl a pg a rd , S i g r u n 4 1 S o l b u , I n g r i d Rog n e s ( red .) 136

173


B a k ke , G u n st e i n 4 8 B a k ke , Tove 4 4 , 5 6 , 6 0 , 158, 159 By g st a d , To r g e i r 6 7 H ov l an d , R a g n a r 9 5 Po l l e n , G e i r 4 9 Ro s s e , Ø y st e i n 1 1 7 , 1 61 R ø s s l a n d , I n g el i n 4 6 S a n d n e s , G u ro 1 3 4 S t o k ke , E r l e 9 5 S t r ø m , C at h r i n e 7 4 Sundbø, Annemor 165 S æ b ø e , J o st e i n 7 0 Ve s a a s , H a l d i s M o r e n 106 V i k i n g st a d , M a r g u n n 6 9 Ø yeh a u g , G u n n h i l d 7 4

R EGIST ER

Omsetjar- og gjendiktarregister

175


177


Marknadsavdelinga i Samlaget Litteratur: Anne Liv Tresselt Sals- og marknadssjef Mobil: 905 61 322 Epost: a.tresselt@samlaget.no

Følg oss på: www.twitter.com/samlaget www.facebook.com/samlaget og abonner på nyheitsbrev på www.samlaget.no

Karin Helgøy Informasjonssjef Mobil: 970 19 865 Epost: k.helgoy@samlaget.no Elizabeth Nome Sals- og marknadskonsulent Kontor tlf: 48 31 94 34 Mobil: 958 20 6 35 Epost: e.nome@samlaget.no Maren Ingeborg Hvamstad Marknadssekretær Kontor tlf: 48 31 94 32 Mobil: 412 26 449 Epost: m.hvamstad@samlaget.no


«Bokhaust. Bøkene blir gule og ramlar ned frå hyllene.» Ragnar Hovland Sjølvmord i Skilpaddekafeen

Bøker 2011 frå Samlaget  

Katalog, aarets boeker fraa Samlaget, 2011, haustlista

Bøker 2011 frå Samlaget  

Katalog, aarets boeker fraa Samlaget, 2011, haustlista